ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ

Περαιτέρω ανάλυση εντόπισε ότι ο κίνδυνος ισχαιμικής καρδιακής νόσου (στεφανιαίας νόσου) ήταν 41% υψηλότερος, ενώ ο κίνδυνος για εγκεφαλοαγγειακή νόσο ήταν 33% υψηλότερος. Η ύπαρξη μιας ή περισσότερων κοινών γυναικολογικών διαταραχών, όπως η ενδομητρίωση, το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, η βαριά ή ακανόνιστη περίοδος, μπορεί να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύθηκε διαδικτυακά στο περιοδικό Heart. Οι ερευνητές επέλεξαν για συστηματική ανασκόπηση 28 δημοσιευμένες έρευνες, που αφορούσαν σε 3.271.242 γυναίκες. Η συγκεντρωτική ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι όσες γυναίκες είχαν τουλάχιστον μία γυναικολογική διαταραχή (μελετήθηκαν η ενδομητρίωση, το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, οι βαριές περίοδο και οι ακανόνιστοι εμμηνορροϊκοί κύκλοι) εμφάνιζαν κατά 28% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και εγκεφαλοαγγειακής νόσου (η τελευταία είναι νόσος που επηρεάζει τη ροή του αίματος στον εγκέφαλο). Περαιτέρω ανάλυση εντόπισε ότι ο κίνδυνος ισχαιμικής καρδιακής νόσου (στεφανιαίας νόσου) ήταν 41% υψηλότερος, ενώ ο κίνδυνος για εγκεφαλοαγγειακή νόσο ήταν 33% υψηλότερος. Ο συνολικός κίνδυνος καρδιαγγειακής και εγκεφαλοαγγειακής νόσου ήταν υψηλότερος σε όσες γυναίκες είχαν ιστορικό ενδομητρίωσης ή συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι ο σχεδιασμός και η μεθοδολογία των μελετών που συμπεριλήφθηκαν διέφεραν σημαντικά. Επίσης, ότι αρκετές πτυχές της καρδιαγγειακής νόσου δεν καλύφθηκαν στις μελέτες, όπως η κολπική μαρμαρυγή. Παρ' όλα αυτά, υποστηρίζουν ότι μπορεί να υπάρχουν εύλογες βιολογικές οδοί που συνδέουν τις καρδιαγγειακές και εγκεφαλοαγγειακές παθήσεις με τις κοινές γυναικολογικές διαταραχές, όπως η συστηματική φλεγμονή και η παραγωγή οιστρογόνων. Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση: https://heart.bmj.com/lookup/doi/10.1136/heartjnl-2024-324675 ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το Υπουργείο Υγείας έχει αναλάβει να αναπτύξει εθνική στρατηγική για τις Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ), ανέφερε την Τρίτη ο Υπουργός Υγείας, Μιχάλης Δαμιανός, μιλώντας σε εργαστήρι που διοργανώθηκε για το θέμα. Όπως εξήγησε, «η Εθνική Στρατηγική θα στοχεύσει στη δημιουργία ενός συντονισμένου, σταδιακού και ισότιμου συστήματος φροντίδας που θα ανταποκρίνεται στις πολυεπίπεδες ανάγκες των ατόμων με ΔΠΤ και των οικογενειών/φροντιστών τους, ενώ παράλληλα θα αναπτύξει δράσεις που θα στοχεύουν στην πρόληψη και τη μείωση του επιπολασμού των διαταραχών αυτών». Το σύστημα θα πρέπει να είναι προσβάσιμο σε όλους όσοι το έχουν ανάγκη, σημείωσε. «Οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής είναι υπόθεση όλων και δεν θα πρέπει να βιώνονται και να αντιμετωπίζονται σε απομόνωση», επεσήμανε ο Υπουργός Υγείας. «Για να το πετύχουμε αυτό επιβάλλεται, μέσα από την Εθνική Στρατηγική, να καταρρίψουμε με θάρρος τις στερεότυπες αντιλήψεις γύρω από τις Διατροφικές Διαταραχές», ανέφερε. Επεσήμανε ότι «το Υπουργείο Υγείας, αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα αυτών των διαταραχών και καταγράφοντας με τη βοήθεια ειδικών τις ελλείψεις που υπάρχουν στη χώρα μας στην πρόληψη, έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπισή τους, ανέλαβε την ανάπτυξη Εθνικής Στρατηγικής». Ο Υπουργός Υγείας είπε πως «οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής αποτελούν σοβαρές και δυνητικά επικίνδυνες διαταραχές που χαρακτηρίζονται από διαταραγμένες συμπεριφορές, σκέψεις και συναισθήματα γύρω από το βάρος και το σχήμα του σώματος, το φαγητό και τη λήψη τροφής και που έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ευημερία και την ποιότητα ζωής του ατόμου με ΔΠΤ και των οικογενειών τους», σημείωσε. Οι διαταραχές αυτές «προκαλούνται από τη συνύπαρξη μιας σειράς πολύπλοκων και συνδεόμενων παραγόντων και έχουν σοβαρές ψυχικές, σωματικές και κοινωνικοοικονομικές συνέπειες», πρόσθεσε. «Σε αντίθεση με κάποιες λανθασμένες αντιλήψεις, είναι πιο συνήθεις απ’ ό,τι τυπικά πιστεύεται και ο επιπολασμός αυξάνεται συνεχώς. Παγκόσμια στατιστικά δεδομένα δείχνουν ότι κατά την COVID-19 εποχή και μετά υπήρξε σημαντική αύξηση των εν λόγω διαταραχών», ανέφερε ο κ. Δαμιανός. «Έρευνες επίσης καταδεικνύουν ότι οι διατροφικές διαταραχές προσελκύουν περισσότερο στιγματισμό σε σύγκριση με άλλες διαταραχές ψυχικής υγείας», επεσήμανε ο Υπουργός Υγείας, υπογραμμίζοντας ότι «αρνητικές στάσεις απέναντι στις διατροφικές διαταραχές είναι διάχυτες μέσα στον γενικό πληθυσμό, στον εργασιακό χώρο, το εκπαιδευτικό πλαίσιο, στις υπηρεσίες υγείας, ακόμα και ανάμεσα στους φίλους και την οικογένεια του ατόμου με Διαταραχές Πρόληψης Τροφής». Παράλληλα, είπε ότι υψηλά ποσοστά ατόμων στο εξωτερικό με βιωμένη εμπειρία δηλώνουν ότι βίωσαν στιγματισμό ή άδικη συμπεριφορά λόγω της κατάστασής τους.

Η Γαστρεντερολογική Εταιρεία Κύπρου ανακοινώνει τη διοργάνωση του 3ου Παγκύπριου Συνεδρίου Γαστρεντερολογίας, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στις 8-9 Μαρτίου 2025 στο Aliathon Resort στην Πάφο. Το συνέδριο, το οποίο έχει πλέον καθιερωθεί ως θεσμός στον τομέα της γαστρεντερολογίας στην Κύπρο, φιλοδοξεί να συνεχίσει να λειτουργεί ως πλατφόρμα ανοιχτού διαλόγου, ανταλλαγής γνώσεων και εμπειριών μεταξύ επιστημόνων του κλάδου. Με τη συμμετοχή κορυφαίων ομιλητών από την Κύπρο και το εξωτερικό, το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίκαιρες επιστημονικές διαλέξεις και συζητήσεις, που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από τις τελευταίες εξελίξεις στις διαγνωστικές και θεραπευτικές μεθόδους έως τις μελλοντικές προοπτικές του κλάδου. Προσκαλούμε εκπροσώπους των ΜΜΕ στην Τελετή Έναρξης του συνεδρίου, η οποία θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 8 Μαρτίου 2025, στις 19:00, στο Aliathon Resort. Για περισσότερες πληροφορίες: Email: synedrio@topkinisis.com Τηλ.: +357 22713780

Με ανακοίνωση της η Παγκύπρια Συντεχνία Κυβερνητικών ιατρών ΠΑΣΥΚΙ αναφέρει: «Οι δημόσιες τοποθετήσεις που αφορούν την προώθηση του νομοσχεδίου για την ίδρυση πανεπιστημιακών κλινικών έχουν εντατικοποιηθεί το τελευταίο διάστημα. Υπενθυμίζουμε ότι μια εκ των κύριων αιτιών που οι προηγούμενες προσπάθειες ναυάγησαν, ήταν η απουσία ολιστικής διαβούλευσης πριν την κατάθεση του νομοσχεδίου στο κοινοβούλιο. Μετά λύπης μας καταγράφουμε αντίστοιχο γεγονός, παρόλη την κατάθεση συγκεκριμένης πρότασης εκ μέρους μας. Η έλλειψη διαλόγου και διαφάνειας γύρω από αυτό το σημαντικό ζήτημα δημιουργεί ανησυχίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την αποδοχή του νομοσχεδίου. Η διαβούλευση είναι ζωτικής σημασίας για την εξασφάλιση της συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων φορέων και τη διασφάλιση ότι, οι πανεπιστημιακές κλινικές θα λειτουργούν αποτελεσματικά και προς όφελος της κοινωνίας. Ελπίζουμε ότι οι αρμόδιοι θα επανεξετάσουν τη διαδικασία και θα δώσουν την απαιτούμενη σημασία στη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών».

Συμπληρώθηκαν δύο χρόνια από τη λειτουργία του Τμήματος Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών (ΤΑΕΠ) Παίδων στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας του ΟΚΥπΥ, μια πορεία που έχει ήδη αφήσει το αποτύπωμά της στην παροχή επείγουσας παιδιατρικής φροντίδας. Στη σημερινή συνέντευξη Τύπου, παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Υπουργός Υγείας κ. Μιχάλης Δαμιανός, η βουλεύτρια κ. Σάββια Οργανίδου, εκπρόσωπος της ΟΣΑΚ, η διοίκηση του ΟΚΥπΥ και μέλη του προσωπικού του νοσοκομείου, αναγνωρίζοντας τη σημαντική συνεισφορά του ΤΑΕΠ Παίδων στην υγεία των παιδιών της χώρας. Από την ίδρυσή του, το ΤΑΕΠ Παίδων έχει προσφέρει πολύτιμες υπηρεσίες σε 25.489 παιδιά, με τον αριθμό των περιστατικών να παρουσιάζει συνεχή αύξηση: Κατά το πρώτο έτος λειτουργίας (Φεβρουάριος 2023 - Φεβρουάριος 2024), εξυπηρετήθηκαν 10.620 παιδιά. Κατά το δεύτερο έτος (Φεβρουάριος 2024 - Φεβρουάριος 2025), ο αριθμός αυτός εκτοξεύθηκε στις 14.869 επισκέψεις. Η αυξανόμενη εμπιστοσύνη των γονέων και η συνεχής βελτίωση των υπηρεσιών αντικατοπτρίζονται στον αυξανόμενο αριθμό επισκέψεων. Τον πρώτο μήνα λειτουργίας του τμήματος προσήλθαν 683 παιδιά, ενώ τον Δεκέμβριο του 2024 καταγράφηκε η μεγαλύτερη προσέλευση με 1.660 παιδιά. Στον χαιρετισμό του, ο Γενικός Εκτελεστικός Διευθυντής του ΟΚΥπΥ εξέφρασε τη συγκίνηση και την υπερηφάνειά του για τα δύο χρόνια λειτουργίας του Τμήματος Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών Παίδων, τονίζοντας ότι «αυτά τα δύο χρόνια έδειξαν τη σημασία της συνεχούς εξέλιξης και βελτίωσης του Οργανισμού, καθώς και τη δέσμευσή μας να συνεχίζουμε με την ίδια αποφασιστικότητα και να επενδύουμε σε ανθρώπινο δυναμικό, εκπαίδευση και εξοπλισμό, διασφαλίζοντας ότι μπορούμε να προσφέρουμε υψηλού επιπέδου υπηρεσίες υγείας στα παιδιά μας, το μέλλον της χώρας μας». Χαιρετίζοντας την εκδήλωση, ο Υπουργός Υγείας κ. Μιχάλης Δαμιανός δήλωσε ότι η υγεία των παιδιών είναι ευθύνη όλων μας, τονίζοντας ότι το Υπουργείο Υγείας στηρίζει έμπρακτα τη λειτουργία του ΤΑΕΠ Παίδων, αναγνωρίζοντας τη συμβολή όλων όσων βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της φροντίδας. Στη συνέχεια, ανέφερε ότι η αυξημένη προσέλευση στο τμήμα καταδεικνύει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας στο δημόσιο σύστημα υγείας, μια εμπιστοσύνη που έχει κερδηθεί με κόπο και τεχνογνωσία. Η ιατρική ομάδα του ΤΑΕΠ Παίδων απαρτίζεται από 9 παιδιάτρους, εξειδικευμένους στην Επείγουσα Παιδιατρική και την Εντατική Θεραπεία, όλοι με πιστοποιημένη κατάρτιση στα Παιδιατρικά Επείγοντα. Επιπλέον, με την προγραμματισμένη πρόσληψη ενός νέου ιατρού τον Μάρτιο, η ομάδα θα ενισχυθεί, φτάνοντας τα 10 μέλη, ενδυναμώνοντας την ποιότητα και την ταχύτητα ανταπόκρισης στις ανάγκες των μικρών ασθενών. Η σημερινή εκδήλωση ανέδειξε τη σημασία του ΤΑΕΠ Παίδων ως αναντικατάστατου πυλώνα επείγουσας παιδιατρικής φροντίδας. Ο ΟΚΥπΥ και το Υπουργείο Υγείας, παραμένουν αφοσιωμένοι στη συνεχή αναβάθμιση των υπηρεσιών, διασφαλίζοντας την παροχή άριστης και άμεσης ιατρικής περίθαλψης στα παιδιά της Κύπρου.

Την Πέμπτη στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας το νομοσχέδιο για την Κοινοτική Νοσηλευτική, στο Υπουργικό το νομοσχέδιο για τα πανεπιστημιακά νοσοκομεία Δύο πολύ σημαντικά νομοσχέδια για τον τομέα της Υγείας προωθούνται αυτή την εβδομάδα και έρχονται να προστεθούν σε άλλα τρία νομοσχέδια τα οποία ήδη βρίσκονται σε εκκρεμότητα στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας. Στο Υπουργικό Συμβούλιο για έγκριση καταθέτει αυτή την εβδομάδα ο Υπουργός Υγείας Μιχάλης Δαμιανός το νομοσχέδιο που προβλέπει για την ίδρυση και λειτουργία πανεπιστημιακών νοσοκομείων και πανεπιστημιακών κλινικών στην Κύπρο ενώ την Πέμπτη στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας είναι προγραμματισμένο για συζήτηση το νομοσχέδιο για την κοινοτική νοσηλευτική και την κατ΄οίκο νοσηλεία. Σε ό,τι αφορά τα πανεπιστημιακά νοσοκομεία, το νομοσχέδιο προβλέπει τη λειτουργία δύο κατηγοριών κλινικών, τις πανεπιστημιακές, που θα λειτουργούν με διευθυντή ακαδημαϊκό και τις συνδεδεμένες οι οποίες θα είναι νοσοκομειακές κλινικές με τον διευθυντή τους να είναι γιατρός συνεργάτης ιατρικής σχολής. Το νομοσχέδιο για την κοινοτική νοσηλευτική και την κατ΄οίκο νοσηλεία περιλαμβάνει πρόνοιες που αφορούν την αδειοδότηση φορέων/εταιρειών ή και ατόμων στην παροχή υπηρεσιών φροντίδας υγείας σε ασθενείς που βρίσκονται στα σπίτια τους, χρόνιους ασθενείς, ηλικιωμένους ή άτομα τα οποία μόνιμα ή προσωρινά αντιμετωπίζουν προβλήματα μετακίνησης και αν και δεν χρήζουν νοσηλείας χρειάζονται υπηρεσίες νοσηλευτών. Και τα δύο νομοσχέδιο κρίνονται πολύ σημαντικά και προστίθενται στο νομοσχέδια για τις υπηρεσίες αποκατάστασης και τον εκσυγχρονισμό των κλινικών εργαστηρίων που ήδη εκκρεμούν στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας και αναμένεται να συζητηθούν το επόμενο διάστημα.

Αφορούν την συνταγογράφηση φαρμάκων για τον διαβήτη - Διαπιστώθηκε κενό στη διαδικασία που ακολουθείτο μέχρι σήμερα Σε νέες οδηγίες προς τους γιατρούς προχώρησε ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας, επεξηγώντας, σε ανακοίνωση/ενημέρωση του, όλα τα βήματα τα οποία πρέπει να ακολουθούνται για την εγγραφή ατόμων με διαβήτη στο αντίστοιχο μητρώο ασθενών του ΓεΣΥ. Σύμφωνα με τον ΟΑΥ η ανάγκη για νέες οδηγίες προέκυψε από τη διαπίστωση ότι αριθμός διαβητικών δεν είχαν εγγραφεί στο σχετικό μητρώο επειδή δεν καταχωρούνταν στην ορθή κατηγοριοποίηση. Προκειμένου να καλυφθεί το κενό, ο ΟΑΥ προχώρησε στην εφαρμογή νέου κανόνα ο οποίος θα αφορά τη συνταγογράφηση φαρμάκων για τη θεραπεία του διαβήτη Περισσότερα για τις νέες οδηγίες του ΟΑΥ ΕΔΩ

Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Medicine» Μία στις 20 γυναίκες παγκοσμίως διαγιγνώσκεται με καρκίνο του μαστού, ενώ εκτιμάται ότι 1 στις 70 είναι πιθανό να πεθάνει από τη νόσο κατά τη διάρκεια της ζωής της, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Medicine». Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερα διαγνωσμένος καρκίνος και η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες. Κάθε λεπτό, τέσσερις γυναίκες διαγιγνώσκονται με καρκίνο του μαστού σε όλο τον κόσμο και μία γυναίκα πεθαίνει. Το 2021, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ξεκίνησε την Παγκόσμια Πρωτοβουλία για τον Καρκίνο του Μαστού (GBCI) για να θέσει ως στόχο οι χώρες να πετύχουν μέση ετήσια μείωση της θνησιμότητας από τον καρκίνο του μαστού κατά 2,5%. Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα για τη συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου του μαστού στις γυναίκες και τα ποσοστά θνησιμότητας σε 185 χώρες. Όπως διαπίστωσαν, το 2022 καταγράφηκαν 2,3 εκατομμύρια νέα κρούσματα και 670.000 θάνατοι από καρκίνο του μαστού παγκοσμίως. Ωστόσο, η κατανομή αυτών των κρουσμάτων ήταν άνιση. Σε χώρες με υψηλότερους δείκτες Ανθρώπινης Ανάπτυξης (HDI, ένα σύστημα που χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της συνολικής ποιότητας ζωής μιας χώρας) τα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου του μαστού είναι μεγαλύτερα. Αντίθετα, στις χώρες με χαμηλότερους δείκτες ποιότητας ζωής HDI, οι γυναίκες που διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού είχαν δυσανάλογα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας. Για παράδειγμα, ο κίνδυνος διάγνωσης ήταν υψηλότερος στη Γαλλία (1 στις 9) και στη Βόρεια Αμερική (1 στις 10), ενώ ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο του μαστού ήταν υψηλότερος στα Φίτζι (1 στις 24) και στην Αφρική (1 στις 47). Οι συγγραφείς εξέτασαν επίσης τα ποσοστά θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού σε διάστημα δέκα ετών σε 46 χώρες και διαπίστωσαν ότι ενώ τα ποσοστά θνησιμότητας φαίνεται να μειώνονται σε 30 χώρες, μόνο επτά χώρες επιτυγχάνουν τον στόχο του ΠΟΥ για μείωση της θνησιμότητας κατά 2,5% ετησίως: Μάλτα, Δανία, Βέλγιο, Ελβετία, Λιθουανία, Ολλανδία και Σλοβενία. Με βάση τις τρέχουσες τάσεις, η εμφάνιση καρκίνου του μαστού και η θνησιμότητα από τη νόσο αναμένεται να αυξηθούν κατά 38% και 68% αντίστοιχα μέχρι το 2050, επηρεάζοντας δυσανάλογα τις χώρες με χαμηλότερους δείκτες HDI. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 3,2 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 1,1 εκατομμύρια θανάτους το 2050. Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι αυτές οι εκτιμήσεις περιορίζονται από την ποιότητα και τη διαθεσιμότητα των δεδομένων, ιδιαίτερα για τις χώρες με χαμηλότερους δείκτες HDI, που ενδέχεται να έχουν ατελή συστήματα καταγραφής καρκίνου. Οι μελλοντικές εκτιμήσεις περιορίστηκαν επίσης σε ένα υποσύνολο χωρών λόγω των διαφορετικών συνόλων δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν. Όπως επισημαίνουν, απαιτούνται επείγουσες δράσεις, ιδιαίτερα σε χώρες με χαμηλότερους δείκτες ποιότητας ζωής, καθώς και συνεχείς επενδύσεις και βελτιώσεις στην έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, προκειμένου να μειωθούν οι αυξανόμενες ανισότητες στην επιβίωση από τον καρκίνο του μαστού παγκοσμίως. Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση: https://www.nature.com/articles/s41591-025-03502-3 ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ

10 σημαντικά ερευνητικά ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για την ιατρική ακριβείας και τη βελτίωση της δημόσιας υγείας Το Κέντρο Αριστείας biobank.cy για τη Βιοτράπεζα και Βιοϊατρική Έρευνα του Πανεπιστημίου Κύπρου ανακοινώνει με υπερηφάνεια ένα σημαντικό ορόσημο στην αποστολή του να παράγει νέα γνώση για τη βελτίωση της ανθρώπινης υγείας και να συμβάλει στην πρόληψη, τη διάγνωση, την πρόγνωση και τη θεραπεία ασθενειών. Η εθελοντική συμμετοχή 10.000 πολιτών της Κύπρου σηματοδοτεί μια κομβική στιγμή στην πρόοδο της πρωτοποριακής επιστημονικής έρευνας και καινοτομίας. Η δέσμευση του Κέντρου για την προώθηση της υγείας και της ευημερίας των μελλοντικών γενεών, τροφοδοτείται από την ανεκτίμητη συμβολή των ιατρικών αρχείων και βιολογικού υλικού, όπως DNA που δωρίζουν εθελοντικά υγιείς εθελοντές/ριες και ασθενείς. Αυτή η πράξη αλτρουισμού βρίσκεται στον πυρήνα πολυάριθμων ερευνητικών μελετών που διεξάγονται στο Κέντρο, με στόχο να ξεκλειδώσουν νέες θεραπείες, να εξελίξουν την ιατρική περίθαλψη και να βελτιώσουν τα αποτελέσματα της υγείας για τον κυπριακό πληθυσμό. Όπως δηλώνει σχετικά ο Δρ Κωνσταντίνος Δέλτας, Καθηγητής Ιατρικής και Μοριακής Γενετικής, Διευθυντής biobank.cy: «Το ορόσημο των 10.000 εθελοντών και εθελοντριών αντικατοπτρίζει την αφοσίωση και τη γενναιοδωρία των συμπολιτών μας, οι συνεισφορές των οποίων διαμορφώνουν το μέλλον της ιατρικής έρευνας. Κάθε δείγμα DNA που δωρίζεται είναι ένα βήμα προς την εξεύρεση λύσεων για τις μεγαλύτερες προκλήσεις στον τομέα της υγείας. Μαζί, θέτουμε τα θεμέλια για ανακαλύψεις που θα ωφελήσουν όχι μόνο τη δική μας γενιά, αλλά και τις μελλοντικές». Βασιζόμενη σε μια υποδομή βιοϊατρικής έρευνας αιχμής, η Bιοτράπεζα του Κέντρου, όπως και άλλες βιοτράπεζες παγκοσμίως, αποτελεί οργανωμένη συλλογή ιατρικών αρχείων και πληροφοριών που συνοδεύονται από βιολογικό υλικό εθελοντών και εθελοντριών όπως DNA. Τα δεδομένα και τα δείγματα που αρχειοθετούνται, μελετώνται από εξειδικευμένες επιστημονικές ομάδες του Κέντρου, με πολλούς ξένους συνεργάτες, με σκοπό να εντοπιστούν ιδιαιτερότητες και χαρακτηριστικά του DNA που ευθύνονται για διάφορες γενετικές παθήσεις, σπάνιες ή συχνές, ώστε να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία υποστήριξης της ιατρικής έρευνας ακριβείας. Τα ίδια αρχεία αξιοποιούνται ήδη και είναι διαθέσιμα σε όποιο ερευνητή ενδιαφέρεται να δώσει λύσεις σε προβλήματα υγείας. 10 σημαντικά ερευνητικά ευρήματα του Κέντρου Αριστείας biobank.cy Η εθελοντική συμμετοχή των 10.000 πολιτών στην Βιοτράπεζα έχει οδηγήσει σε σημαντικές εξελίξεις και ευρήματα με κυριότερα τα ακόλουθα: Χαρτογράφηση του DNA των Κυπρίων: Στο πλαίσιο του προγράμματος CYPROME, άρχισαν ήδη να αναδεικνύονται τα πρώτα αποτελέσματα αναφορικά με γενετικά νοσήματα, τις ιδιαιτερότητες και τα χαρακτηριστικά του DNA που αφορούν στην υγεία των Κυπρίων, σε πληθυσμιακό επίπεδο. Για πρώτη φορά η μοριακή επιδημιολογία των Κυπρίων για γενετικά νοσήματα θα μπορεί να μελετηθεί σε ολιστική παγκύπρια βάση. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι αναμένεται να διαφανεί αν σπάνιες γενετικές διαταραχές είναι πιο συχνές ανάμεσα στον Κυπριακό πληθυσμό, οδηγώντας στην έγκαιρη διάγνωση και την αποτελεσματικότερη διαχείριση. Έρευνα για ασθενείς με κληρονομικές μορφές αιματουρίας και σύνδρομο Alport: Με τη μελέτη πολλών οικογενειών με οικογενή μικροσκοπική αιματουρία, η ομάδα του Κέντρου έδειξε για πρώτη φορά ότι ένα σημαντικό ποσοστό των ασθενών αυτών θα έχουν εξελικτική πορεία και θα καταλήξουν σε σοβαρή έκπτωση της νεφρικής λειτουργίας, μέχρι και σε ανάγκη για αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού σε ηλικίες μεταξύ 40-80 ετών (μέση ηλικία 56 έτη). Τα πορίσματα επιβεβαιώθηκαν από άλλους ερευνητές και εκείνο που απασχολεί τώρα την παγκόσμια νεφρολογία είναι ο εντοπισμός των ασθενών που κινδυνεύουν περισσότερο να αναπτύξουν σοβαρή νεφρική νόσο σε προχωρημένη ηλικία. Ερευνητικό πρόγραμμα για την καλύτερη διάγνωση, θεραπεία και πρόληψη άλλων κληρονομικών νεφροπαθειών: Πέρα από τις συχνές μορφές κληρονομικής αιματουρίας, μέσα από διαχρονικές συστηματικές έρευνες νεφρολόγων και ερευνητών στο εργαστήριο του Κέντρου Αριστείας biobank.cy έχουν εντοπιστεί κληρονομικά νεφρολογικά νοσήματα που παρατηρούνται στην Κύπρο και επηρεάζουν μεγάλο αριθμό πολιτών και συγκεκριμένες περιοχές και χωριά που είναι εστίες μεγάλου αριθμού ασθενών, τόσο στη Λευκωσία όσο και στην Πάφο και Κερύνεια. Παραδείγματα τέτοιων ασθενειών είναι η πολυκυστική νόσος των νεφρών και η κυστική μυελική νόσος. Μελέτη κληρονομικών καρδιακών νοσημάτων (ΚΑΝ): Η πρώτη συστηματική μελέτη για κληρονομικά καρδιακά νοσήματα, που διεξάγεται στην Κύπρο. Παρέχει τη δυνατότητα να αναπτυχθεί μια κλινική και γενετική βάση δεδομένων, αφού σε μεγάλο βαθμό εντοπίζονται τα γενετικά λάθη που ευθύνονται και τελικά οδηγούν σε έγκαιρη διάγνωση, πρόληψη και εξατομικευμένη θεραπεία, π.χ. με την τοποθέτηση εμφυτεύσιμου καρδιομετατροπέα απινιδωτή που διορθώνει τις καρδιακές αρρυθμίες, ή με άλλη ιατρική παρέμβαση. Μελέτη κληρονομικών και πολυπαραγοντικών νοσημάτων της όρασης: Για πρώτη φορά βρίσκεται σε εξέλιξη η παρακολούθηση και γενετική μελέτη εκατοντάδων ασθενών που πάσχουν με προβλήματα της όρασης, όλων των ηλικιών. Ήδη έχουν εντοπισθεί σπάνια νοσήματα που προκαλούν δυστροφία του αμφιβληστροειδή, οπότε παρέχεται ευρύτερη ενημέρωση στους ασθενείς και στις οικογένειές τους. Ερευνητική μελέτη της πανδημίας COVID-19 στην Κύπρο: Η έρευνα στόχευε στον έλεγχο παρουσίας αντισωμάτων κατά του κορωνοϊού SARS-CoV-2 που ευθύνεται για την COVID-19. Μέσα από τον έλεγχο πέραν των 1500 ατόμων που ασθένησαν αναδείχθηκε το προφίλ αντίδρασης των Κυπρίων ασθενών στη νόσο ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η γενετική μελέτη τους για ανάδειξη γενετικών παραγόντων που ενδεχομένως ευθύνονται για την αυξημένη ευαισθησία ή αντίσταση ομάδων ασθενών. Χρήση της υγρής βιοψίας ως προγνωστικού βιοδείκτη σε ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα που λαμβάνουν ανοσοθεραπεία: Οι έρευνες συνεχίζονται προκειμένου να επιβεβαιωθεί η αξία της και η χρήση της ως μια ακριβής και αξιόπιστη διαγνωστική και προγνωστική μέθοδος για περισσότερους τύπους καρκίνου και στα πρώιμα στάδια της νόσου. Βασίζεται στην αξιολόγηση του DNA και των καρκινικών κυττάρων που διαφεύγουν από τον όγκο και κυκλοφορούν στο αίμα του ασθενούς. Ανάπτυξη νανο-μεταφορέα για τη στοχευόμενη θεραπεία του τριπλά αρνητικού καρκίνου του μαστού: η συγκεκριμένη τεχνολογία του Πανεπιστημίου Κύπρου, που κατοχυρώθηκε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, αφορά σε νανο-σωματίδια που έχουν την ικανότητα να εισέλθουν στα καρκινικά κύτταρα και να ενισχύσουν την ένταση που έχει το θεραπευτικό μόριο ή ουσία που μεταφέρουν, αποφεύγοντας την ίδια στιγμή την στόχευση φυσιολογικών κυττάρων με εντυπωσιακό τρόπο, γεγονός που συνδέεται άρρηκτα με τη δυνατότητα να περιορισθούν οι παρενέργειες που συνήθως προκαλούν τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα. Η έρευνα στοχεύει στη βελτίωση της εν λόγω μεθόδου. Γενετική διερεύνηση ασθενών με πρωτοπαθή δυσκινησία των κροσσών: Πρόκειται για μια σπάνια και ιδιαίτερα ετερογενή διαταραχή με την εμπλοκή πολλών διαφορετικών γονιδίων που κωδικοποιούν για πρωτεΐνες που συμβάλλουν στη δομή και λειτουργία των κροσσών στους πνεύμονες, που έχουν καθοριστικό ρόλο στον καθαρισμό των βρόγχων από τις εκκρίσεις. Ανάμεσα στις άλλες διαγνωστικές εξετάσεις των ιατρών μας, η γενετική ανάλυση αποτελεί πλέον συστηματική παράλληλη προσέγγιση για την αξιολόγηση των ασθενών. Προκλινική δοκιμή υποψήφιου φαρμάκου για το Σύνδρομο Alport: Το σύνδρομο Alport είναι μια σπάνια κληρονομική νεφροπάθεια που εκδηλώνεται σε πολύ νεαρή ηλικία με λίγο αίμα στα ούρα. Ακολουθεί εξελικτική πορεία και οι ασθενείς πρωτεΐνουρία και χρόνια νεφρική νόσο, πριν καταλήξουν σχεδόν πάντα στον τεχνητό νεφρό (αιμοκάθαρση) ή στην ανάγκη για μεταμόσχευση νεφρού. Ένα εξειδικευμένο μοντέλο ποντικού που δημιούργησαν οι ερευνητές του Κέντρου χρησιμοποιείται για τη δοκιμασία ουσιών που υπόσχονται να βελτιώσουν την κλινική εικόνα και να παρατείνουν τη νεφρική λειτουργία. Η επιβεβαίωση των θετικών αποτελεσμάτων θα επιτρέψει τη μεταφορά και δοκιμασία των ουσιών στον άνθρωπο. Συνεργάτες στα πιο πάνω έργα είναι δεκάδες νεφρολόγοι, καρδιολόγοι, οφθαλμίατροι, πνευμονολόγοι, γενετιστές και ιατροί άλλων ειδικοτήτων που εμπιστεύονται την εμπειρογνωμοσύνη των επιστημόνων του Κέντρου Αριστείας. Το Κέντρο Αριστείας biobank.cy έχει λάβει έγκριση από την Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής Κύπρου, ενώ όλες οι λειτουργίες του προσαρμόζονται αυστηρά στον Ευρωπαϊκό Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων. Διαθέτει επίσης ομάδα ειδικών που εξασφαλίζει τη διατήρηση των υψηλότερων προτύπων ακεραιότητας δεδομένων και δειγμάτων για ερευνητικούς σκοπούς. Πώς προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα των εθελοντών και εθελοντριών Τα δεδομένα ή αποτελέσματα παραμένουν ως κωδικοποιημένα στατιστικά δεδομένα που σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να διασυνδεθούν άμεσα ή έμμεσα με εθελοντές και εθελόντριες, από μη εξουσιοδοτημένα άτομα. Η συλλογή δεδομένων και βιολογικού υλικού γίνεται ΜΟΝΟ μετά από ενυπόγραφη συγκατάθεση, με τη συμπλήρωση εντύπου εγκεκριμένου από την Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής Κύπρου και σε πλήρη συμμόρφωση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων. Η ηλεκτρονική αποθήκευση κρυπτογραφημένων δεδομένων προστατεύεται από εξειδικευμένο σύγχρονο λογισμικό στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, σύμφωνα με τα δεοντολογικά και νομικά πρότυπα, διασφαλίζοντας την εμπιστευτικότητα και την ιδιωτικότητα. Η χρήση του ηλεκτρονικού αρχείου ή βιολογικού υλικού από τους ερευνητές γίνεται μόνο μετά από εξασφάλιση έγκρισης από επιτροπές βιοηθικής και η μεταφορά των δεδομένων γίνεται σε κρυπτογραφημένη μορφή. Χρηματοδότηση Η χρηματοδότηση του Κέντρου προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Κυπριακή Δημοκρατία και το Πανεπιστήμιο Κύπρου, στο πλαίσιο του προγράμματος Horizon 2020 της Ε.Ε., ενώ επιμέρους έργα χρηματοδοτούνται από το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, το Broad Institute of MIT and Harvard και τη Φαρμακευτική εταιρεία Regeneron Νέας Υόρκης. Εξωτερικοί συνεργάτες στην υλοποίηση του biobank.cy είναι το BBMRI-ERIC που αντιπροσωπεύει μια μεγάλη πανευρωπαϊκή κοινοπραξία Βιοτραπεζών, το Ιατρικό Πανεπιστήμιο του Graz που διαθέτει μια από τις μεγαλύτερες και καλύτερες Βιοτράπεζες, και η κυπριακή ιδιωτική εταιρεία ΤΑΛΩΣ, ως εταίρος προώθησης του έργου. Επενδύουμε στη Βιοτράπεζα, επενδύουμε σε μια πιο υγιή Κύπρο Με βάση τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι, η ανταπόκριση των Κυπρίων πολιτών όλων των ηλικιών, φύλων, θρησκειών, γλωσσών, εθνικοτήτων και κοινοτήτων, για να γίνουν εθελοντές, είναι ζωτικής σημασίας για την πρόοδο του ερευνητικού έργου. Οι ενδιαφερόμενοι και ενδιαφερόμενες μπορούν να δηλώσουν ενδιαφέρον επικοινωνώντας στο 77771838 ή στο 22892815 ή διαδικτυακά στο biobank@ucy.ac.cy ή να επισκεφθούν την ιστοσελίδα https://biobank.cy.

Στις 14 Φεβρουαρίου 2025, η επιστημονική Εταιρεία για τη Μελέτη της Ιατρικής Εκπαίδευσης (Association for the Study of Medical Education – ASME) ανακοίνωσε ότι ο Επίκουρος Καθηγητής Φαρμακολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου, Δρ Νικόλας Διέτης, τιμήθηκε με το The Clinical Teacher 20th Anniversary Award, για την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην πρακτική της διδασκαλίας στην Ιατρική. Πρόκειται για ένα ανταγωνιστικό διεθνές βραβείο που απονέμεται για πρώτη φορά προς τιμήν των 20 χρόνων του επιστημονικού περιοδικού The Clinical Teacher. Η διάκριση του Δρα Διέτη συνοδεύεται από χρηματοδότηση για τον σχεδιασμό και τη διοργάνωση ενός εκπαιδευτικού σεμιναρίου για φοιτητές και φοιτήτριες Ιατρικής, όπου θα εκπαιδευτούν στη σωστή χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης για την ενίσχυση και υποστήριξη της μάθησής τους. Το σεμινάριο αυτό θα διεξαχθεί από τον Δρα Διέτη σε δύο κορυφαία πανεπιστήμια της Αγγλίας και της Σκωτίας, το University College London και το University of Dundee, καθώς και στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου. Για τον εορτασμό της 20ης επετείου από την έκδοση του The Clinical Teacher – ένα επιστημονικό περιοδικό που εστιάζει σε επιστημονικά-τεκμηριωμένες πρακτικές που εφαρμόζονται στην ιατρική εκπαίδευση ακαδημαϊκούς που – η διεθνής Εταιρεία για τη Μελέτη της Ιατρικής Εκπαίδευσης εγκαινίασε ένα νέο ανταγωνιστικό διεθνές βραβείο που ονομάστηκε The Clinical Teacher 20th Anniversary Award.Το βραβείο αυτό αποτελεί μια νέα πρωτοβουλία της ASME για την ανάδειξη και υποστήριξη ερευνητών και ερευνητριών που αναπτύσσουν δίκτυα συνεργασίας στον τομέα της ιατρικής εκπαίδευσης και βασίζονται σε επιστημονική αριστεία. Το βραβείο συνοδεύεται με ερευνητική χρηματοδότηση που έχει υποβληθεί σε αξιολόγηση από ομότιμους, για την διεκπεραίωση ερευνητικής δραστηριότητας στον τομέα ενδιαφέροντος του βραβευμένου, σε συνεργασία με άλλα Πανεπιστημιακά ιδρύματα. Η ερευνητική δραστηριότητα που θα πραγματοποιηθεί από τον βραβευμένο επιστήμονα αναμένεται να εξελιχθεί σε ολοκληρωμένο ερευνητικό έργο, τα αποτελέσματα του οποίου αναμένονται να υποβληθούν για δημοσίευση στο The Clinical Teacher και να παρουσιαστούν σε συνέδριο της ASME.