ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ
Έρευνα δείχνει μακροχρόνιες επιπτώσεις ακόμα και 40 χρόνια μετά τον πρόωρο τοκετό
Dr Nicos Makrides MD, PhD -0
-Σειρά ερευνών του Παιδιατρικού Νοσοκομείου στο Τορόντο του Καναδά «The Hospital for Sick Children» (SickKids), με επικεφαλής τον Έλληνα ερευνητή, Πέτρο Πεχλιβάνογλου.
- Η θνησιμότητα συνδέθηκε με πολλές αιτίες, όπως διαταραχές του αναπνευστικού, κυκλοφορικού και πεπτικού συστήματος, προβλήματα στο νευρικό σύστημα, ενδοκρινικές και μολυσματικές ασθένειες, καρκίνους και συγγενείς δυσπλασίες.
Ο πρόωρος τοκετός σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας του ατόμου, ακόμα και 40 χρόνια μετά τη γέννησή του, ενώ έχει συσχέτιση και με το μορφωτικό επίπεδο, το εισόδημα και την απασχόλησή του και συνεισφέρει παράλληλα και στη διαιώνιση της διαγενεακής ανισότητας. Οι παραπάνω μακροχρόνιες επιπτώσεις της πρόωρης γέννησης αναδεικνύονται μέσα από μια σειρά ερευνών του Παιδιατρικού Νοσοκομείου στο Τορόντο του Καναδά «The Hospital for Sick Children» (SickKids), με επικεφαλής τον Έλληνα ερευνητή, Πέτρο Πεχλιβάνογλου.
Προηγούμενες έρευνες έχουν διαπιστώσει αύξηση των πρόωρων γεννήσεων στις δυτικές κοινωνίες τις τελευταίες δεκαετίες λόγω διαφόρων περιβαλλοντικών και κοινωνικοοικονομικών παραμέτρων. Ο Πέτρος Πεχλιβάνογλου, ερευνητής του SickKids και αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, αφού μελέτησε ορισμένες από τις βραχυχρόνιες επιπτώσεις της προωρότητας κυρίως στο καναδικό σύστημα υγείας κατά την περίοδο νοσηλείας των νεογέννητων, αποφάσισε να αναζητήσει τις - λιγότερο διερευνημένες από την επιστημονική κοινότητα- μακροχρόνιες επιπτώσεις της προωρότητας.
Προχώρησε, σε συνεργασία με την επίκουρη καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Πρόληψης στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Wake Forest και πρώην μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο νοσοκομείο SickKids, Άσμα Άχμεντ (Asma M. Ahmed), σε τρεις έρευνες, τις οποίες χρηματοδότησαν τα Καναδικά Ινστιτούτα Ερευνών Υγείας. Όπως εξηγεί ο κ. Πεχλιβάνογλου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, το καναδικό κράτος και η εκεί επιστημονική κοινότητα έχουν δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις επιπτώσεις της προωρότητας και μάλιστα, έχει δημιουργηθεί το δίκτυο επιστημόνων «Canadian Preterm Birth Network», με τη συμμετοχή και γονιών πρόωρων παιδιών, οι οποίοι έχουν τη βιωμένη εμπειρία.
Τα αποτελέσματα της πιο πρόσφατα δημοσιευμένης έρευνας, πριν από λίγες ημέρες στο περιοδικό «JAMA Network Open», συσχετίζουν την προωρότητα με αυξημένο κίνδυνο θανάτου όχι μόνο βραχυπρόθεσμα, αλλά μέχρι και την τέταρτη δεκαετία ζωής του ατόμου. Για την έρευνα μελετήθηκαν σχεδόν πέντε εκατομμύρια γεννήσεις στον Καναδά κατά την περίοδο 1983-1996 και στη συνέχεια, τα άτομα παρακολουθήθηκαν ως το 2019.
Εντοπίστηκε ότι το υψηλότερο ρίσκο θανάτου εμφανίζεται μέχρι τον πέμπτο χρόνο ζωής του παιδιού, ωστόσο ο κίνδυνος θνησιμότητας είναι υπαρκτός σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Η θνησιμότητα συνδέθηκε με πολλές αιτίες, όπως διαταραχές του αναπνευστικού, κυκλοφορικού και πεπτικού συστήματος, προβλήματα στο νευρικό σύστημα, ενδοκρινικές και μολυσματικές ασθένειες, καρκίνους και συγγενείς δυσπλασίες.
Ο κ. Πεχλιβάνογλου υπογραμμίζει την ανάγκη «να υπάρχει σύστημα παρακολούθησης για τα πρόωρα παιδιά, αντίστοιχο με αυτό που υπάρχει σε άλλες χρόνιες παιδικές παθήσεις, όπως το άσθμα».
Είχαν προηγηθεί άλλες δύο έρευνες από τους ίδιους ερευνητές για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις της προωρότητας. Στην πρώτη, που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Ιούνιο στο περιοδικό «JAMA Network Open», μελετήθηκαν δεδομένα για 1,6 εκατομμύρια γεννήσεις στον Καναδά της περιόδου 1990-1996 με παρακολούθηση στη συνέχεια ως το 2018. Όπως εντοπίστηκε, οι πρόωρες γεννήσεις συσχετίζονται με χαμηλότερο ετήσιο εισόδημα μετά την ενηλικίωση του παιδιού σε σχέση με το εισόδημα όσων δεν γεννήθηκαν πρόωρα, καθώς και μείωση της δυνατότητάς τους να βελτιώσουν την κοινωνικοοικονομική κατάστασή τους σε σχέση με τους γονείς τους (μειωμένη διαγενεακή κινητικότητα).
Οι διαφορές ήταν μεγαλύτερες για εκείνους που ανήκαν σε οικογένειες με χαμηλότερα εισοδήματα. Για παράδειγμα, για όσους γεννήθηκαν στις 34-36 εβδομάδες κύησης, δηλαδή λίγο πριν θεωρηθούν τελειόμηνοι και ταυτόχρονα ανήκουν σε οικογένειες με υψηλά εισοδήματα κατά τη γέννησή τους, εντοπίστηκε μικρότερη επίδραση της προωρότητας στο ετήσιο εισόδημά τους. Επίσης, αυτός ο παράγοντας της οικογενειακής οικονομικής κατάστασης είχε συγκριτικά χαμηλότερη επίπτωση σε όσους γεννήθηκαν πολύ πρόωρα. Αν και η μελέτη δεν επικεντρώθηκε στον αντίκτυπο που μπορεί να έχουν πολιτικές στήριξης στις υποομάδες χαμηλού εισοδήματος, ο κ. Πεχλιβάνογλου τονίζει ότι μελλοντική έρευνα σε αυτή την κατεύθυνση είναι απαραίτητη, ώστε να εξασφαλιστούν ίσες ευκαιρίες μεταξύ των πρόωρα γεννημένων παιδιών.
Στη δεύτερη έρευνα, που δημοσιεύθηκε στις αρχές Νοεμβρίου στο περιοδικό «PLOS ONE», αναλύθηκαν οι γεννήσεις 2,4 εκατομμυρίων παιδιών κατά την ίδια περίοδο και εντοπίστηκε ότι οι πρόωρες γεννήσεις και οι συναφείς γνωστικές, αναπτυξιακές και σωματικές επιπτώσεις της προωρότητας στην υγεία συνδέονται με χαμηλότερο εισόδημα από την απασχόληση, περιορισμένη εγγραφή σε πανεπιστήμια και χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο, τουλάχιστον μέχρι την ηλικία των 28 ετών.
Μπορεί ως προωρότητα να ορίζεται η γέννηση πριν από τις 37 εβδομάδες κύησης, ωστόσο οι ερευνητές σε όλες τις μελέτες διαπίστωσαν ότι οι επιπτώσεις διέφεραν ανάλογα με το βαθμό προωρότητας, με τα παιδιά που γεννιούνται στις 24-27 εβδομάδες κύησης, να έχουν μεγαλύτερες επιπτώσεις. Για παράδειγμα, στη δεύτερη έρευνα σχετικά με τις επιπτώσεις της προωρότητας μέχρι την ηλικία των 28 ετών εντοπίστηκε ότι το μέσο εισόδημα των ατόμων που γεννήθηκαν πρόωρα ήταν κατά 6% χαμηλότερο σε σχέση με τα άτομα που γεννήθηκαν τελειόμηνα και οι πιθανότητες να εγγραφούν σε πανεπιστήμιο 17%, ωστόσο για όσους γεννήθηκαν πολύ πρόωρα, στις 24-27 εβδομάδες κύησης, τα αντίστοιχα ποσοστά ανέρχονταν σε 17% και 45%.
Από τη Θεσσαλονίκη ως το Τορόντο: Το κοινωνικό αποτύπωμα της έρευνας
Στην έρευνά του ο Πέτρος Πεχλιβάνογλου χρησιμοποιεί την ανάλυση αποφάσεων και τη στατιστική μοντελοποίηση για να εκτιμήσει τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις που έχουν παιδικές ασθένειες στην υγεία. Σπούδασε Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και συνέχισε με μεταπτυχιακό και διδακτορικό στην Οικονομετρία της Υγείας στο Πανεπιστήμιο του Γκρόνινγκεν στην Ολλανδία. Από το 2015 δουλεύει ως ερευνητής στο παιδιατρικό νοσοκομείο SickKids, ενώ διδάσκει και Οικονομετρία της Υγείας και Θεωρία Λήψης Αποφάσεων στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο.
«Ήταν η περίοδος λίγο πριν από την οικονομική κρίση και δεν με ενθουσίαζε καθόλου η ιδέα να έχω ως αντικείμενο έρευνας μόνο τα οικονομικά. Η σύνδεση με τον τομέα της Υγείας μου φάνηκε πολύ πιο χρήσιμη και πιο αποδοτική. Είχε μεγαλύτερο αποτύπωμα», επισημαίνει ο ίδιος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και προσθέτει χαρακτηριστικά: «Το κοινωνικό αποτύπωμα της έρευνας είναι σχεδόν αυτοσκοπός και όταν δουλεύεις σε ένα παιδιατρικό νοσοκομείο θέλεις να δεις ότι υπάρχει ένα αποτέλεσμα σε αυτό που κάνεις».
Ο κ. Πεχλιβάνογλου εξηγεί ότι μετά τη μελέτη των μακροχρόνιων επιπτώσεων θα ακολουθήσει και ένας τρίτος πυλώνας στη συγκεκριμένη έρευνα, που θα αφορά αφενός στις επιπτώσεις της πρόωρης γέννας στην υγεία των μητέρων, στο εισόδημα και την παραγωγικότητά τους και αφετέρου στη διερεύνηση της αιτιότητας για τα παραπάνω αποτελέσματα.
«Υπάρχουν κάποιες μακροχρόνιες επιπτώσεις στην επιβίωση των μητέρων, λόγω πίεσης και στρες, και κάποιες συνδέσεις με καρδιοαγγειακά νοσήματα. Αυτό που έχει σημασία για την έρευνά μας είναι η κατανόηση της αιτιότητας για όλα αυτά τα αποτελέσματα. Δηλαδή, το εάν η πρόωρη γέννα είναι η αιτία ασθενειών ή αν οι ασθένειες προκαλούν πρόωρη γέννα. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό για να ξέρεις πού μπορείς να επέμβεις ως πολιτεία», καταλήγει.
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ο Οργανισμός Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ) ανακοινώνει την πρόθεση του να προβεί σε αγορά υπηρεσιών Θωρακοχειρουργού με εμπειρία στις βρογχοσκοπήσεις με άκαμπτο βρογχοσκόπιο για επείγουσα αφαίρεση ξένων σωμάτων από τους αεραγωγούς παιδιατρικών ασθενών του ΝΑΜ ΙΙΙ.
Πρότυπο Σύμβασης
Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος
ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ
Πρωτοποριακό τεστ ούρων ανιχνεύει έγκαιρα τoν καρκίνο του πνεύμονα
Dr Nicos Makrides MD, PhD -
Το τεστ έχει δοκιμαστεί με επιτυχία σε ποντίκια και οι επιστήμονες ελπίζουν σύντομα να ξεκινήσουν κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Επιστήμονες στη Βρετανία δημιούργησαν το πρώτο τεστ ούρων στον κόσμο που θα μπορούσε να υποδεικνύει τα πρώτα σημάδια καρκίνου του πνεύμονα. Πολλές περιπτώσεις του καρκίνου του πνεύμονα διαγιγνώσκονται σε μεταγενέστερα στάδια, που σημαίνει ότι η ασθένεια μπορεί να είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Ωστόσο, οι ερευνητές ελπίζουν ότι η έγκαιρη ανίχνευση θα μπορούσε να σημαίνει ότι οι ασθενείς λαμβάνουν θεραπείες νωρίτερα, δίνοντάς τους περισσότερες πιθανότητες να ξεπεράσουν την ασθένεια.
Το πρωτοποριακό τεστ αναζητά τις λεγόμενες πρωτεΐνες των λεγόμενων «κυττάρων ζόμπι» που θα μπορούσαν να υποδεικνύουν ότι ένας ασθενής έχει καρκίνο του πνεύμονα στα πρώτα του στάδια. Το τεστ έχει δοκιμαστεί με επιτυχία σε ποντίκια και οι επιστήμονες ελπίζουν σύντομα να ξεκινήσουν κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και στο Ινστιτούτο Πρώιμου Καρκίνου εξέτασαν πρωτεΐνες που εκκρίνονται από γηρασμένα κύτταρα. Αυτά τα κύτταρα αναφέρονται συχνά ως «κύτταρα ζόμπι» επειδή είναι μεν ζωντανά αλλά δεν μπορούν να αναπτυχθούν και να διαιρεθούν. Τα κύτταρα αυτά προκαλούν βλάβη στους ιστούς επαναπρογραμματίζοντας το άμεσο περιβάλλον τους προκειμένου να βοηθήσουν στην ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.
Η επιστημονική ομάδα ανέπτυξε έναν ενέσιμο αισθητήρα που αλληλεπιδρά με πρωτεΐνες των «κυττάρων ζόμπι» και απελευθερώνει μια εύκολα ανιχνεύσιμη ένωση στα ούρα, η οποία σηματοδοτεί την παρουσία τους.
«Γνωρίζουμε ότι πριν την εμφάνιση του καρκίνου υπάρχουν αλλαγές στους προσβεβλημένους ιστούς. Μία από τις αλλαγές είναι η συσσώρευση κατεστραμμένων κυττάρων τα οποία δεν είναι αρκετά κατεστραμμένα ώστε να αφαιρεθούν, αλλά συνεχίζουν να απελευθερώνουν σήματα που επαναπρογραμματίζουν τον ιστό ώστε να ευνοηθεί η ανάπτυξη του καρκίνου» δήλωσε η καθηγήτρια Λιλιάνα Φρουκ.
«Εντοπίσαμε μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη που απελευθερώνεται από αυτά τα κύτταρα στον πνευμονικό ιστό και σχεδιάσαμε έναν ανιχνευτή που διχοτομείται παρουσία της. Ο καθετήρας αποτελείται από δύο μέρη και το μικρότερο απελευθερώνεται στα ούρα μέσω των νεφρών. Μόλις απελευθερωθεί στα ούρα, αυτό το τμήμα του καθετήρα είναι πολύ μικρό για να ανιχνευθεί, αλλά μπορεί να γίνει ορατό προσθέτοντας λίγο διάλυμα αργύρου σε αυτό – την ίδια ένωση αργύρου που χρησιμοποιήθηκε στη Φωτογραφία στις πρώτες μέρες των αναλογικών φωτογραφιών. Με την παρακολούθηση του χρώματος των ούρων μετά την έγχυση του ανιχνευτή μπορούμε να πούμε εάν υπάρχουν κύτταρα στους πνεύμονες που υποδεικνύουν πρώιμα σημάδια παθολογικών αλλαγών που μπορεί να οδηγήσουν σε καρκίνο» εξήγησε η καθηγήτρια.
«Τελικά, θέλαμε να αναπτύξουμε ένα τεστ ούρων που θα μπορούσε να βοηθήσει τους γιατρούς να εντοπίσουν σημάδια των πρώιμων σταδίων του καρκίνου – ενδεχομένως μήνες ή και χρόνια πριν εμφανιστούν αξιοσημείωτα συμπτώματα» κατέληξε η ερευνήτρια.
Οι επιστήμονες πίσω από τη μελέτη, η οποία χρηματοδοτήθηκε από την Cancer Research UK, δήλωσαν ότι σκοπεύουν να βρουν ένα τεστ που θα ήταν μια φθηνότερη εναλλακτική λύση στις ακριβές σαρώσεις.
Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως, με περίπου 1,8 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο. Τα ποσοστά επιβίωσης σε άτομα με προχωρημένες μορφές της νόσου, όπου οι όγκοι έχουν εξαπλωθεί, είναι ιδιαίτερα χαμηλά.
ΠΗΓΗ: ertnews.gr Guardian
ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ
Πρωτοποριακό τεστ ούρων ανιχνεύει έγκαιρα τoν Καρκίνος του πνεύμονα
Dr Nicos Makrides MD, PhD -
Το τεστ έχει δοκιμαστεί με επιτυχία σε ποντίκια και οι επιστήμονες ελπίζουν σύντομα να ξεκινήσουν κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Επιστήμονες στη Βρετανία δημιούργησαν το πρώτο τεστ ούρων στον κόσμο που θα μπορούσε να υποδεικνύει τα πρώτα σημάδια καρκίνου του πνεύμονα. Πολλές περιπτώσεις του καρκίνου του πνεύμονα διαγιγνώσκονται σε μεταγενέστερα στάδια, που σημαίνει ότι η ασθένεια μπορεί να είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Ωστόσο, οι ερευνητές ελπίζουν ότι η έγκαιρη ανίχνευση θα μπορούσε να σημαίνει ότι οι ασθενείς λαμβάνουν θεραπείες νωρίτερα, δίνοντάς τους περισσότερες πιθανότητες να ξεπεράσουν την ασθένεια.
Το πρωτοποριακό τεστ αναζητά τις λεγόμενες πρωτεΐνες των λεγόμενων «κυττάρων ζόμπι» που θα μπορούσαν να υποδεικνύουν ότι ένας ασθενής έχει καρκίνο του πνεύμονα στα πρώτα του στάδια. Το τεστ έχει δοκιμαστεί με επιτυχία σε ποντίκια και οι επιστήμονες ελπίζουν σύντομα να ξεκινήσουν κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και στο Ινστιτούτο Πρώιμου Καρκίνου εξέτασαν πρωτεΐνες που εκκρίνονται από γηρασμένα κύτταρα. Αυτά τα κύτταρα αναφέρονται συχνά ως «κύτταρα ζόμπι» επειδή είναι μεν ζωντανά αλλά δεν μπορούν να αναπτυχθούν και να διαιρεθούν. Τα κύτταρα αυτά προκαλούν βλάβη στους ιστούς επαναπρογραμματίζοντας το άμεσο περιβάλλον τους προκειμένου να βοηθήσουν στην ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.
Η επιστημονική ομάδα ανέπτυξε έναν ενέσιμο αισθητήρα που αλληλεπιδρά με πρωτεΐνες των «κυττάρων ζόμπι» και απελευθερώνει μια εύκολα ανιχνεύσιμη ένωση στα ούρα, η οποία σηματοδοτεί την παρουσία τους.
«Γνωρίζουμε ότι πριν την εμφάνιση του καρκίνου υπάρχουν αλλαγές στους προσβεβλημένους ιστούς. Μία από τις αλλαγές είναι η συσσώρευση κατεστραμμένων κυττάρων τα οποία δεν είναι αρκετά κατεστραμμένα ώστε να αφαιρεθούν, αλλά συνεχίζουν να απελευθερώνουν σήματα που επαναπρογραμματίζουν τον ιστό ώστε να ευνοηθεί η ανάπτυξη του καρκίνου» δήλωσε η καθηγήτρια Λιλιάνα Φρουκ.
«Εντοπίσαμε μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη που απελευθερώνεται από αυτά τα κύτταρα στον πνευμονικό ιστό και σχεδιάσαμε έναν ανιχνευτή που διχοτομείται παρουσία της. Ο καθετήρας αποτελείται από δύο μέρη και το μικρότερο απελευθερώνεται στα ούρα μέσω των νεφρών. Μόλις απελευθερωθεί στα ούρα, αυτό το τμήμα του καθετήρα είναι πολύ μικρό για να ανιχνευθεί, αλλά μπορεί να γίνει ορατό προσθέτοντας λίγο διάλυμα αργύρου σε αυτό – την ίδια ένωση αργύρου που χρησιμοποιήθηκε στη Φωτογραφία στις πρώτες μέρες των αναλογικών φωτογραφιών. Με την παρακολούθηση του χρώματος των ούρων μετά την έγχυση του ανιχνευτή μπορούμε να πούμε εάν υπάρχουν κύτταρα στους πνεύμονες που υποδεικνύουν πρώιμα σημάδια παθολογικών αλλαγών που μπορεί να οδηγήσουν σε καρκίνο» εξήγησε η καθηγήτρια.
«Τελικά, θέλαμε να αναπτύξουμε ένα τεστ ούρων που θα μπορούσε να βοηθήσει τους γιατρούς να εντοπίσουν σημάδια των πρώιμων σταδίων του καρκίνου – ενδεχομένως μήνες ή και χρόνια πριν εμφανιστούν αξιοσημείωτα συμπτώματα» κατέληξε η ερευνήτρια.
Οι επιστήμονες πίσω από τη μελέτη, η οποία χρηματοδοτήθηκε από την Cancer Research UK, δήλωσαν ότι σκοπεύουν να βρουν ένα τεστ που θα ήταν μια φθηνότερη εναλλακτική λύση στις ακριβές σαρώσεις.
Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως, με περίπου 1,8 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο. Τα ποσοστά επιβίωσης σε άτομα με προχωρημένες μορφές της νόσου, όπου οι όγκοι έχουν εξαπλωθεί, είναι ιδιαίτερα χαμηλά.
ΠΗΓΗ: ertnews.gr Guardian
ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ
Ο ΠΑΣΥΚΑΦ συμμετείχε σε διημερίδα για λιγότερες ανισότητες στην περίθαλψη καρκίνου
Dr Nicos Makrides MD, PhD -
Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Καρκινοπαθών και Φίλων (ΠΑΣΥΚΑΦ) συμμετείχε στην τελική διημερίδα του έργου eCAN, που πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29 Νοεμβρίου 2024 στο BIP Meeting Centre στις Βρυξέλλες και επικεντρώθηκε στη μείωση των ανισοτήτων στην περίθαλψη του καρκίνου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του ΠΑΣΥΚΑΦ, η διημερίδα, που διεξήχθη σε υβριδική μορφή, συγκέντρωσε συμμετέχοντες από όλη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων υπευθύνων χάραξης πολιτικής, ενδιαφερόμενων φορέων και επαγγελματιών υγείας.
Σημειώνεται ότι κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν τα σημαντικότερα επιτεύγματα της κοινής δράσης eCAN, τα οποία προέκυψαν στα δύο χρόνια εντατικής συνεργασίας. Έμφαση δόθηκε στη μείωση των ανισοτήτων στην περίθαλψη του καρκίνου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ειδικότερα σε περιόδους διασυνοριακών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και υγειονομικών κρίσεων.
«Ιδιαίτερα, συζητήθηκαν οι δυνατότητες της τηλεϊατρικής και της εξ αποστάσεως παρακολούθησης, που αποτελούν πυλώνες για την ενσωμάτωση των ψηφιακών εργαλείων στα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας», προστίθεται. «Οι συμμετέχοντες εργάστηκαν πάνω σε ένα κοινό πλαίσιο δράσης για την αξιοποίηση αυτών των τεχνολογιών στην πρόληψη και τη φροντίδα των ατόμων με εμπειρία καρκίνου», σημειώνεται.
«Ο ΠΑΣΥΚΑΦ ανέδειξε τη σημασία της ισότιμης πρόσβασης σε καινοτόμες υπηρεσίες υγείας, υπογραμμίζοντας τη σημασία της τηλεϊατρικής και της εξ αποστάσεως φροντίδας για πληθυσμούς που ζουν σε απομακρυσμένες ή ευάλωτες περιοχές», υπογραμμίζεται. «Μέσα από τη συμμετοχή του, ο σύνδεσμος τόνισε τη δέσμευσή του για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με εμπειρία καρκίνου και την υποστήριξη πολιτικών που προάγουν την ισότητα στην περίθαλψη», αναφέρεται.
«Η διημερίδα αποτέλεσε σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία ενός πιο δίκαιου και αποδοτικού συστήματος φροντίδας για τον καρκίνο στην Ευρώπη. Ο ΠΑΣΥΚΑΦ θα συνεχίσει να προωθεί πρωτοβουλίες που ενισχύουν τη συνεργασία, την καινοτομία και την ισότητα στη φροντίδα του καρκίνου», καταλήγει η ανακοίνωση.
ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ
Διπλάσιος κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του στόματος για τους άνδρες
Dr Nicos Makrides MD, PhD -
Κάθε χρόνο στην Κύπρο καταγράφονται 60 νέα περιστατικά
Από τις αρχές του 2012 μέχρι το τέλος του 2021 στην Κύπρο καταγράφηκαν συνολικά 521 νέα περιστατικά καρκίνου στην ευρύτερη περιοχή της στοματικής κοιλότητας, των σιαλογόνων αδένων, του στοματοφάφρυγγα και των αμυγδαλών ενώ την τελευταία πενταετία έχουν διαγιγνώσκονται γύρω στα 60 νέα περιστατικά κατ΄ έτος με τους άνδρες να παρουσιάζουν διπλάσια πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του στόματος σε σχέση με τις γυναίκες.
Στα καλά νέα, το 41% των περιστατικών στην Κύπρο ανιχνεύονται σε αρχικό στάδιο, γεγονός που συμβάλλει στην καλύτερη πρόγνωση της πορείας της νόσου. Σημειώνεται ότι στο 6% των περιστατικών διαπιστώνονται μεταστάσεις.
Δεδομένα τα οποία παρέθεσε ο Υπουργός Υγείας Μιχάλης Δαμιανός σε ημερίδα των Οδοντιατρικών Υπηρεσιών στο πλαίσιο της Εβδομάδας Πρόληψης του Καρκίνου του Στόματος.
«Η πρωτοβουλία για τη θεσμοθέτηση της Εβδομάδας Πρόληψης του Καρκίνου του Στόματος ξεκίνησε πριν από 12 χρόνια, όταν στο πηδάλιο των Οδοντιατρικών Υπηρεσιών βρισκόταν η δρ Χριστίνα Γιαννάκη, νυν Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου Υγείας. Η θεσμοθετημένη ετήσια διοργάνωση της Εβδομάδας Πρόληψης του Καρκίνου του Στόματος έχει στεφθεί με επιτυχία και οι δράσεις της εμπλουτίζονται και αναβαθμίζονται κάθε χρόνο» ανέφερε ο Υπουργός Υγείας προσθέτοντας ότι «οι Οδοντιατρικές Υπηρεσίες, σε συνεργασία με την Κλινική Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και την Οδοντιατρική Σχολή του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, αναλαμβάνουν από κοινού δράσεις. Ο Παγκύπριος Οδοντιατρικός Σύλλογος, ως κοινωνική προσφορά παρέχει δωρεάν στοματολογική εξέταση σε ιδιωτικά οδοντιατρεία κατά τη διάρκεια αυτής της εβδομάδας, κατόπιν διευθέτησης ραντεβού».
Το Υπουργείο Υγείας, είπε, «ακολουθώντας τις βασικές αρχές της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τον Καρκίνο, εφαρμόζει πολιτικές υγείας που στοχεύουν τόσο στην πρόληψη όσο και στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου. Στο πλαίσιο αυτό, επενδύουμε στη Δημόσια Υγεία, βασικό στοιχείο της οποίας είναι η υιοθέτηση προληπτικών προγραμμάτων και προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου».
«Παράλληλα, επενδύουμε σε διατομεακές συνεργασίες, αναγνωρίζοντας ότι τα χρόνια μη μεταδοτικά νοσήματα, τα οποία αποτελούν και τις κύριες αιτίες θανάτου στις αναπτυγμένες χώρες, έχουν κοινούς παράγοντες κινδύνου όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ και η αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, σε πρόσφατο ψήφισμά του για τη στοματική υγεία συστήνει την ανάγκη ενσωμάτωσης των πολιτικών προαγωγής της στοματικής υγείας στις ευρύτερες πολιτικές υγείας».
ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ
Oι εφημερεύοντες οδοντίατροι το Σάββατο 7 και Κυριακή 8 Δεκεμβρίου 2024
Dr Nicos Makrides MD, PhD -
Oι εφημερεύοντες οδοντίατροι το Σάββατο 7 και Κυριακή 8 Δεκεμβρίου 2024 είναι οι εξής:
Οδοντίατρος Λευκωσίας
Σάββατο και Κυριακή 7 και 8 Δεκεμβρίου 2024: Εύα Κασιουρή Κινητό: 99 875851
Οδοντίατρος Λεμεσού
Σάββατο 7 Δεκεμβρίου 2024: Στέφανη Τζιεπράν Κινητό: 96 303145
Κυριακή 8 Δεκεμβρίου: Ρόδος Ηροδότου Κινητό: 99 201414
Οδοντίατρος Πάφου
Σάββατο 7 Δεκεμβρίου 2024: Αλέξανδρος Τζανίδης Κινητό: 97 671117
Κυριακή 8 Δεκεμβρίου 2024: Χρυσοβαλάντω Σάββα Κινητό: 99 039387
Ελλιπής επικοινωνία μεταξύ γιατρών και ασθενών, φάρμακα και υπηρεσίες άλλων Επαγγελματιών Υγείας στο ΓεΣΥ
Συνολικά 38 παράπονα έλαβε το Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων των Ασθενών της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου τον περασμένο μήνα.
Αρκετά από τα παράπονα που καταγράφηκαν αναδεικνύουν την ελλιπή επικοινωνία ή/και ασυνεννοησία μεταξύ επαγγελματιών και ασθενών η οποία προκύπτει, σε πολλές περιπτώσεις από την ελλιπή και μη λεπτομερή πληροφόρηση των πολιτών για ζητήματα που αφορούν την κατάσταση της υγείας τους ή την θεραπεία/φαρμακευτική τους αγωγή.
Άλλα παράπονα αφορούσαν την υποβολή, την καθυστέρηση ή την απόρριψη αιτημάτων ασθενών για λήψη θεραπειών από την Επιτροπή Ονομαστικών Αιτημάτων του Υπουργείου Υγείας αλλά και την μη ένταξη καινοτόμων φαρμάκων στο Γενικό Σύστημα Υγείας.
Αριθμός παραπόνων αφορούσε προβλήματα που αφορούν τον χρόνο αναμονής στα ΤΑΕΠ ενώ σε κάποιες περιπτώσεις οι πολίτες ανέφεραν και κακή συμπεριφορά από πλευράς επαγγελματιών.
Αναλυτικά τα παράπονα, όπως αυτά δημοσιοποιήθηκαν από την ΟΣΑΚ:
- Ασθενής με σπάνια χρόνια πάθηση, κανένας γιατρός δεν την αναλαμβάνει λόγο της περιπλοκότητας της κατάστασης. Υποβλήθηκαν επανηλημμένα αιτήματα για παραπομπή στο εξωτερικό και απορρίφθηκαν απο το αρμόδιο τμήμα του Υπουργείου Υγείας.
- Καταγγελία εναντίον ειδικού γιατρού για συμπεριφορά και αντιμετώπιση στον τρόπο χειρισμού του/της ασθενούς. Ειδικός γιατρος παρέπεψε ασθενή για εξετάσεις και ενώ τα αποτελέσματα ήταν έτοιμα δεν ενημέρωσαν τον/ την ασθενή που χρειάστηκε να συνεχίσει να λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή που δεν θα χρειαζόταν αν οι εξετάσεις ήταν καλές. Ο/η ασθενής μετά απο την επιμονή του/ της ζήτησε τα αποτελέσματα και αρνήθηκε να τα δώσει με την πρόφαση ότι δέχτηκε 2η γνώμη απο άλλο ειδικό γιατρό χωρίς προηγουμένως να συμβουλευτεί τον/ την ίδιο.
- Ηλικιωμένο άτομο με πολλά προβλήματα υγείας, δεν μπορεί να λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή για συγκεκριμένη πάθηση και το μόνο που βοηθά είναι η φυσιοθεραπεία. Ο ειδικός γιατρός συνέστησε την φυσιοθεραπεία αλλά δεν προχώρησε στην έκδοση παραπεμπτικού για αρκετό καιρό και όταν τελικά το έκδοσε δεν έδωσε σαφείς οδηγίες στον φυσιοθεραπευτή. Γενικά υπήρχε κακή επικοινωνία και κακή συνεννόηση μεταξύ γιατρού και ασθενή.
- Ασθενής με διαβήτη χωρίς πόδι, δεν γνωρίζει την διαδιασία για να αιτηθεί για πρόσθετο μέλος και που να απευθυνθεί και ζήτησε καθοδήγηση. Βρισκόταν σε σύγχυση και δεν γνώριζει τι ενέργειες έπρεπε να κάνει.
- Ασθενής λόγω της πάθησης της πρέπει να ακολουθεί συγκεκριμένη διατροφή. Ο διατροφολόγος συνταγογράφησε συγκεκριμένα σκευάσματα που προμηθεύονταν απο το φαρμακείο του νοσοκομείου. Πήγαν τώρα να το πάρουν ξανά και τους ενημέρωσαν ότι δεν το δικαιούνται γιατί το δικαίωμα που είχαν οι δημόσιοι υπαλλήλοι έχει πλέον αφαιρεθεί.
- Ασθενής έκανε ονομαστικό αίτημα μέσω του γιατρού του για χορήγηση φαρμάκου εκτός ΓεΣΥ
Απορρίφθηκε το αίτημα με την αιτιολογία ότι υπάρχουν αντίστοιχα σκευάσματα με την ίδια δραστική ουσία εντός ΓεΣΥ.
- Ανήλικος ασθενή με σπάνια πάθηση υποβλήθηκε σε επέμβαση στο εξωτερικό και υπάρχει ανάγκη να παρακολουθείται σε τακτά διαστήματα απο το γιατρό στον οποίο υποβλήθηκε σε επέμβαση. Χρειάζεται να λαμβάνει έγκριση κάθε φορά απο το Υπουργείο Υγείας για να μπορεί να μεταβαίνει στο εξωτερικό. Το αίτημα είναι να μην υποβάλλονται κάθε φορά σε αυτή τη διαδικασία εξασφάλισης έγκρισης απο το ΥΥ.
- Ηλικιωμένος ασθενής που πήρε εξιτήριο απο νοσηλευτήριο, δεν αφαιρέθηκε η κάνουλα απο το χέρι του και το ανακάλυψαν οι συγγενής την επόμενη μέρα.
- ΠΙ αρνήθηκε να εκδόση παραπεμπτικό σε ειδικό γιατρό με την δικαιολογία ότι πρέπει να αποταθεί στον ειδικό γιατρό για έκδοση χρόνιου παραπεμπτικού.
- Ασθενής θα μεταβεί στο εξωτερικό για θεραπεία με συνοδό. Το ΥΥ θα καλύψει το πιο φθηνό αεροπορικό εισητήριο όμως το συγκεκριμένο αεροδρόμιο δεν βολεύει γιατί είναι πολύ μακριά απο την πόλη που θα πανε για την επέμβαση.
- Ασθενής έκανε επέμβαση και εξάντλησε τις φυσιοθεραπείες που δικαιούταν. Ο γιατρός έκαμε το αίτημα για επιπρόσθετες φυσιοθεραπείες αλλά δεν έλαβε ακόμα απάντηση. Αναγκάζεται να πληρώνει τις φυσιοθεραπείες.
- Απορρίφθηκε αίτημα για παροχή επιπρόσθετων παροχών λογοθεραπείας σε ανήλικο με αυτισμό με απόφαση επιτροπής, με την αιτιολογία ότι ο στόχος έχει επιτευχθεί και η απόφαση παραπέμπει σε άσκηση δικαιώματος ένστασης με προσφυγή στο δικαστήριο και η οικογένεια δεν έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει δικαστικώς.
- Ηλικιωμένο άτομο με αναπηρία σε τροχοκάθησμα πήγε σε ιατρείο και δεν ήταν προσβάσιμο και ταλαιπωρήθηκε πάρα πολύ. Έπρεπε να ανεβεί σκαλιά. Αναγκάστηκαν να τον / την κουβαλήσουν.
- Ο/ η παραπονούμενος/ η επικοινώνησε το βράδυ με τον ΠΙ γιατί αντιμετώπιζε ενα έκτακτο περιστατικό και δεν απαντούσε.
- Ασθενής επισκέφθηκε ΤΑΕΠ μετά απο ατύχημα. Η αναμονή ήταν πολύ μεγάλη και η συμπεριφορά των γιατρών και νοσηλευτών άσχημη. Όταν ρώτησαν πόση ώρα θα περιμένουν ανέφεραν ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμες κλίνες. Η ιατρική φροντίδα που έλαβε μετά απο 8 ώρες ήταν καλή.
- Έγινε αλλαγή καθηκόντων μετά απο ιατροσυμβούλιο λόγω ασθένειας. Χρειάαστηκε να πάρει άδεια ασθενείας και εκδικητικά ο εργοδότης την παραπέμπει σε πειθαρχικό με την απειλή να επαναφέρει τα καθήκοντα που είχει προηγουμένως.
- Ασθενής έλαβε τηλεφωνικώς ιατρική άποψη απο ειδικό γιατρό για ένα θέμα υγείας. Μετά απο 1 χρόνο ανακαλύπτει ότι έκαμε χρέωση στο σύστημα ο/η συγκεκριμένος/η ειδιός γιατρός για υπηρεσίες που δεν παρείχε. Το ανακάλυψε όταν πήγε φέτος στο γιατρό του/ της για να λάβει τις συγκεκριμένες υπηρεσίες και της είπε ότι δεν μπορεί να τις λάβει μέσω του ΓεΣΥ γιατί έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί.
- Έχει εγκριθεί από το ΤΚΕΕΑ για φροντιστή για να πέρνει επίδομα αλλά δεν βρίσκει φροντιστή (απο τους εγκεκριμένους που υπάρχουν σε λίστα) για να μπορεί να λαμβάνει το επίδομα.
- Πολίτης διαμαρτύρεται για τα ωράρια των φαρμακείων. 'Εχει ένα φαρμακείο που δουλεύει εκτός ωρών εργασίας με βάση το διάταγμα και εξυπηρετείται σε όλες τις ώρες χωρίς ταλαιπωρία. Δεν συμφωνεί με τα εφημερεύοντα και τα ωράρια.
- Ηλικιωμένος μετά απο επέμβαση καταρράκτη έβλεπε θωλά έκαμε και άλλες επεμβάσεις με ελάχιστη βελτίωση. Υπήρξε αποκόλληση. Έγιναν και άλλες επεμβάσεις και η όραση του σήμερα είναι 50%.
- Κακή εμπειρία ηλικιωμένης σε ΤΑΕΠ με μεγάλο χρόνο αναμονής και κακή συμπεριφορά απο το προσωπικό. Τελικά αποχώρησαν και την επόμενη μέρα η κατάσταση επιδεινώθηκε και κάλεσαν ασθενοφόρο και ο / η ασθενής είναι σε σοβαρή κατάσταση.
- Διενέργεια χειρουργικής επέμβασης με κακά αποτελέσματα που φαίνονται απο τις εξετάσεις και ΜRI που διενεργήθηκαν μετέπειτα.
- Μετά απο επεμβάσεις χρειάστηκε φυσιοθεραπείες. Παρά τον μεγάλο αριθμό φυσιοθεραπειών δεν είδε σημαντικό αποτέλεσμα και χρειαζεται περισσότερες. Έγινε αίτημα για επιπρόσθετες θεραπείες και απορρίφθηκε.
- Ηλικιωμένος θέλει να κάνει το 6ο εμβόλιο του covid. Πέρνει τηλέφωνα αλλά δεν τον ενημερώνουν που μπορεί να το βάλει και τι ώρες και μέρες.
- Υποβλήθηκε σε επέμβαση απο γιατρό χωρίς όμως να βελτιωθεί η κατάσταση υγείας του, αλλά αντ' αυτού χειροτέρεψε. Του έδωσε ελπίδες ο γιατρός και τον εμπιστεύτηκε.
- Ηλικιωμένος ασθενής νοσηλευόταν σε νοσηλευτήριο. Τον βρήκαν οι συγγενείς δεμένο στο κρεβάτι. Διαμαρτυρήθηκαν και μετά απο λίγες μέρες έπεσε απο το κρεβάτι και τραυματίστηκε, χωρίς να γνωρίζουν πως έπεσε.
- Έγινε καταγγελία για ιατρική αμέλεια στην αστυνομία αλλά το πόρισμα της αστυνομίας ήταν ότι δεν στοιχειοθετείται ιατρική αμέλεια και δεν δέχτηκε την καταγγελία.
- Συνταξιούχος που απουσιάζει κάποιους μήνες στο εξωτερικό λαμβάνει την φαρμακευτική του αγωγή, συγγενικό του πρόσωπο με εξουσιοδότηση. Το συγκεκριμένο φαρμακείο αρνήθηκε να χορηγήσει τα φάρμακα ενώ δεν υπάρχουν τέτοιες οδηγίες απο το ΓεΣΥ.
- Ασθενής μετά απο εμβόλιο για covid, έκει που έβαλε το εμβόλιο έχει γεμίσει κουβάρια. Πήγε σε δερματολόγο και σε άλλους γιατρούς και δεν βγάζει άκρη. Έχει και άλλα συμπτώματα αλλά δεν μπορούν να συσχετιστούν με το εμβόλιο.
- Ασθενής μετά απο επέμβαση είχε επιπλοκές και αλλεργική αντίδραση. Ο δερματολόγος του είπε να επισκεφθεί άμεσα αλλεργιολόγο. Του έκδωσε παραπεμπτικό με την κατηγορία επείγον. Πήρε τηλέφωνο και του είπαν έχουν ραντεβού σε 10 μήνες!
- Υποβλήθηκε αίτημα για φάρμακο στην ΕΟΑ απο τον γιατρό και δεν έχουν απάντηση.
- Ηλικιωμένος ασθενής υποβλήθηκε σε επέμβαση και χρειάζεται να μεταβεί μετά το εξιτήριο σε κέντρο αποκατάστασης. Ο γιατρός του δεν γνώριζε τη διαδικασία για να δικαιούται το επίδομα για τη διαμονή στο κέντρο αποκατάστασης.
- Ασθενής με αναπηρία που δεν μπορεί να λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή σε μορφή χαπιού. Λόγω της πάθησης μπορεί να λαμβάνει μόνο σε σιρόπι τα φάρμακα. Πρέπει να πληρώνει γιατί δεν καλύπτεται απο το ΓεΣΥ.
- Ασθενής λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή εκτός ΓεΣΥ. Υποβλήθηκε αίτημα για χορήγηση του απο τον γιατρό και δεν έχουν λάβει απάντηση.
- Ασθενής με σπάνια πάθηση υποβάλλεται σε φυσιοθεραπείες. 'Εχει εξαντλήσει τον αριθμό που δικαιούται εντός ΓεΣΥ και δεν μπορεί να συνεχίσει.
- Ασθενής προσπαθούσε να επικοινωνήσει με ειδικό γιατρό για διευθέτηση ραντεβού χωρίς να καταφέρει να επικοινωνήσει παρά τις προσπάθειες.
- Για άτομα με χρόνια πάθηση ζητούσε διευκρινήσεις για τα σχέδια εργοδότησης ατόμων με χρόνια πάθηση.
- Πρόβλημα με την εγγραφή φροντιστή στο ΓεΣΥ για φροντίδα ηλικιωμένου.
Από τα 38 παράπονα, τα 17 αφορούσαν ασθενείς άνω των 70 ετών ενώ άλλα 10 ασθενείς από 50-70 ετών. Δέκα παράπονα αφορούσαν την κατηγορία «Φάρμακα και Θεραπείες», επτά τη συμπεριφορά επαγγελματιών και άλλα επτά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς στην προσπάθεια τους να εξασφαλίσουν υπηρεσίες Υγείας.
Πρόβλεψη κινδύνου για την ανάπτυξη της Νόσου του Πάρκινσον με βάση το γενετικό προφίλ και τους περιβαλλοντικούς παράγοντες
Η Νόσος του Πάρκινσον είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη, εκφυλιστική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος. Χαρακτηρίζεται από κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Τα κύρια κινητικά συμπτώματα της Νόσου Πάρκινσον είναι η βραδύτητα των κινήσεων (βραδυκινησία), η δυσκαμψία ή/και το τρέμουλο. Το βασικότερο από τα μη κινητικά συμπτώματα είναι η άνοια. Ο μέσος όρος της ηλικίας εμφάνισης της νόσου είναι τα 60 έτη, ωστόσο μπορεί να εμφανιστεί και σε νεαρότερες ηλικίες μεταξύ των 20-50 ετών.
Μέχρι σήμερα, η αιτιολογία της νόσου παραμένει ασαφής. Προηγούμενες μελέτες δείχνουν ότι γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες παίζουν ουσιαστικό και σημαντικό ρόλο στην αιτιοπαθογένεια της νόσου. Οι γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορεί να αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους με πολύπλοκο τρόπο, αυξάνοντας το ρίσκο ανάπτυξης του Πάρκινσον. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι η Εκτίμηση του Πολυγονιδιακού Κινδύνου ή αλλιώς polygenic risk score (PRS), που συνδυάζει την επίδραση πολλαπλών γενετικών παραλλαγών, μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση διάφορων ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου και του Πάρκινσον. Επιπρόσθετα, ο συνδυασμός του γενετικού υποβάθρου με τους περιβαλλοντικούς παράγοντες μπορεί να οδηγήσει στην ακόμα καλύτερη κατανόηση της νόσου.
Το Ινστιτούτο Νευρολογίας & Γενετικής Κύπρου (ΙΝΓΚ) ως εξειδικευμένο κέντρο αναφοράς για νευρολογικές και γενετικές παθήσεις ασχολείται σε κλινικό και ερευνητικό επίπεδο με την Νόσο του Πάρκινσον. Πρόσφατη μελέτη που διεξήγαγε το Τμήμα Νευροεπιδημιολογίας και το Τμήμα Νευροανοσολογίας του ΙΝΓΚ στόχευε στην αξιολόγηση της χρήσης του PRS ως προγνωστική μέθοδος. Αυτό περιελάβανε 12 γενετικές αλλαγές (πολυμορφισμούς) σε συνδυασμό με ήδη καθορισμένους παράγοντες που αφορούν το περιβάλλον ή και τον τρόπο ζωής [1]. Σε αυτή τη μελέτη έλαβαν μέρος 235 Κύπριοι ασθενείς και 464 μη-ασθενούντα άτομα. Γονοτυπικά ευρήματα και δεδομένα λήφθηκαν από προηγούμενη μελέτη που πραγματοποιήθηκε στον κυπριακό πληθυσμό [2]. Το PRS υπολογίστηκε για κάθε άτομο που έλαβε μέρος στην μελέτη. Συγκεκριμένες στατιστικές αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν για την αξιολόγηση της συσχέτισης του PRS και κάθε περιβαλλοντικού παράγοντα που εξετάστηκε.
Η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι το PRS που χρησιμοποιήθηκε σχετίζεται με την αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. Επιπλέον, βρέθηκε ότι η ηλικία, προηγούμενα τραύματα στο κεφάλι, προηγούμενο οικογενειακό ιστορικό και παρουσία κατάθλιψης αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, ενώ αντίθετα ο αυξημένος Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) μειώνει τον κίνδυνο για Πάρκινσον. Τελικά, αναπτύχθηκε ένα μοντέλο που περιλαμβάνει το συγκεκριμένο PRS και επτά άλλους ανεξάρτητους παράγοντες (ηλικία, φύλο, τραύματα στο κεφάλι, οικογενειακό ιστορικό, κατάθλιψη, κάπνισμα και ΔΜΣ) τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως προγνωστικοί παράγοντες για το Πάρκινσον στον πληθυσμό μας.
Αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν συσχέτιση μεταξύ γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων με την ανάπτυξη της Νόσου του Πάρκινσον και υπογραμμίζουν τις δυνατότητες χρήσης του PRS σε συνδυασμό με άλλους κλασικούς παράγοντες κινδύνου για την πρόγνωση της εμφάνισης της νόσου. Περαιτέρω έρευνα σε μεγαλύτερο δείγμα ασθενών μπορεί να αυξήσει τη στατιστική ισχύ και να επιβεβαιώσει ότι ο συνδυασμός αυτών των γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για προγνωστικό έλεγχο ή να χρησιμοποιηθούν τα αποτελέσματα σε πρόγραμμα πρόληψης για την εμφάνιση της Νόσου. Αυτή η μελέτη διεξήχθη στο Τμήμα Νευροεπιδημιολογίας και Νευροανοσολογίας σε συνεργασία με την Μονάδα Βιοστατιστικής και το Τμήμα Γενετικής Θεραπευτικής Καρκίνου και Υπερδομικής Παθολογίας του ΙΝΓΚ.
*Διδακτορική απόφοιτη της Σχολής Μοριακής Ιατρικής Κύπρου
Ινστιτούτο Νευρολογίας & Γενετικής Κύπρου
[1] Chairta, P. P., Hadjisavvas, A., Georgiou, A. N., Loizidou, M. A., Yiangou, K., Demetriou, C. A., Christou, Y. P., Pantziaris, M., Michailidou, K., & Zamba-Papanicolaou, E. (2021). Prediction of Parkinson’s Disease Risk Based on Genetic Profile and Established Risk Factors. Genes, 12(8), 1278. https://doi.org/10.3390/genes12081278
[2] Georgiou, A., Demetriou, C. A., Christou, Y. P., Heraclides, A., Leonidou, E., Loukaides, P., Yiasoumi, E., Pantziaris, M., Kleopa, K. A., Papacostas, S. S., Loizidou, M. A., Hadjisavvas, A., & Zamba-Papanicolaou, E. (2019). Genetic and Environmental Factors Contributing to Parkinson’s Disease: A Case-Control Study in the Cypriot Population. Frontiers in neurology, 10, 1047. https://doi.org/10.3389/fneur.2019.01047
Δεν ορίστηκε προς το παρόν κάποια συνάντηση μεταξύ Οργανισμού και γιατρών
Στη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου του ΟΚΥπΥ συμμετείχε ο Υπουργός Υγείας Μιχάλης Δαμιανός ο οποίος ενημέρωσε τη διοίκηση του Οργανισμού για τα όσα συζήτησε με τις συντεχνίες των γιατρών κατά την πρωινή μεταξύ τους συνάντηση.
Σύμφωνα με πληροφορίες ο Μιχάλης Δαμιανός ενημέρωσε το διοικητικό συμβούλιο του ΟΚΥπΥ και για το ποσό που φαίνεται να συζητήθηκε με τους γιατρούς για τα έτη 2023-2024 ωστόσο μέχρι τώρα δεν έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις από τον Οργανισμό για το κατά πόσον, αυτό, γίνεται αποδεκτό ή όχι.
Περαιτέρω ο Υπουργός Υγείας ενημέρωσε και για την ανταλλαγή απόψεων με τους γιατρούς για την πρόταση που υποβλήθηκε και αφορά τον νέο τρόπο υπολογισμού των κινήτρων των γιατρών για τα έτη 2025-2027.
Ενστάσεις φαίνεται να προκύπτουν από πλευράς των συντεχνιών σε ό, τι αφορά τις προτάσεις που αφορούν τον τρόπο καταβολής του οριζόντιου κινήτρου, του ποσού δηλαδή που κάθε μήνα λαμβάνουν οι γιατροί, επιπρόσθετα του μισθού τους, το οποίο αυτή τη στιγμή είναι σταθερό.
Υπενθυμίζεται ότι βάσει της πρότασης του Υπουργού, το ποσό αυτό θα καταβάλλεται στους γιατρούς σε τρεις διαφορετικές δόσεις κατά τη διάρκεια κάθε έτους.
Εξελίξεις πρέπει να αναμένονται τις επόμενες ημέρες αν και δεν αποκλείεται να υπάρξει πολύ σύντομα και μια νέα συνάντηση μεταξύ γιατρών και ΟΚΥπΥ.





