ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ
Έστειλε επιστολή στον ΟΑΥ για τη Χριστίνα Γιαννάκη ο Γενικός Ελεγκτής
Dr Nicos Makrides MD, PhD -0
Ζητά εξηγήσεις για τους λόγους που οδήγησαν στην ανάγκη για σύναψη συμβολαίου μαζί της για το πρόγραμμα επιδοτούμενων ασθενών
Επιστολή με την οποία ζητά εξηγήσεις για τους λόγους που οδήγησαν στην ανάγκη για αγορά υπηρεσιών από τη γενική διευθύντρια του Υπουργείου Υγείας Χριστίνα Γιαννάκη, μετά την αφυπηρέτηση της, απέστειλε ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου στον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας.
Ο Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, σύμφωνα με πληροφορίες του Ygeia-News, ζητά εξηγήσεις και για τους λόγους για τους οποίους ο ΟΑΥ δηλώνει ανέτοιμος να διαχειριστεί το πρόγραμμα αποστολής ασθενών στο εξωτερικό όπως έχει δεσμευτεί και όπως προβλέπει η σχετική νομοθεσία.
Στο μεταξύ το απόγευμα σήμερα συνεδριάζει εκτάκτως το διοικητικό συμβούλιο του ΟΑΥ με αποκλειστικό θέμα συζήτησης το πρόγραμμα αποστολής ασθενών στο εξωτερικό. Η έκτακτη συνεδρίαση προγραμματίστηκε χθες ενόψει και της αυριανής συζήτησης του προϋπολογισμού του ΟΑΥ στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας.
Το παρασκήνιο για το θέμα τρέχει ενώ ενήμεροι για το θέμα είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο υπουργός Υγείας Μιχάλης Δαμιανός.
Ευρεσιτεχνία για θεραπευτικό νανο-μεταφορέα φαρμάκων εντάσσεται στο CyprusSeeds
Η τεχνολογία σύνθεσης καινοτόμων νανο-σωματιδίων με εξειδίκευση στη στόχευση κυττάρων του τριπλά αρνητικού καρκίνου του μαστού, αναπτύσσεται περαιτέρω με την στήριξη του Πυλώνα Καινοτομίας στο Κέντρο Αριστείας biobank.cy στοχεύοντας στη χρήση της από βιομηχανίες παραγωγής φαρμάκων ως ειδικό μεταφορέα θεραπευτικών μέσων.
Ο Πυλώνας Καινοτομίας του Κέντρου Αριστείας biobank.cy του Πανεπιστημίου Κύπρου ανακοινώνει με υπερηφάνεια την ένταξη νανο-εφεύρεσης, η οποία ανοίγει νέους ορίζοντες για τη στοχευόμενη θεραπεία του τριπλά αρνητικού καρκίνου του μαστού, στο νέο κύκλο καινοτομίας και επιχειρηματικής ανάπτυξης του Cyprus Seeds. Το πρόγραμμα αυτό καθοδηγεί ερευνητές ώστε να επιτύχουν την μετουσίωση της επιστημονικής έρευνας σε ένα καινοτόμο προϊόν που με την κατάλληλη επιχειρηματική επένδυση και διεθνή δικτύωση, θα διακριθεί μελλοντικά στην τοπική και διεθνή αγορά.
Η καινοτομία αφορά στην ήδη κατοχυρωμένη με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας νανο-πλατφόρμα για τη στοχευμένη μεταφορά φαρμάκων σε κύτταρα από ένα τύπο καρκίνο του μαστού που αντιστοιχεί στο 15-20% και είναι αρνητικός σε έκφραση στοιχειωδών διαγνωστικών βιοδεικτών (TNBC), και είναι αποτέλεσμα ερευνητικών δραστηριοτήτων από την Δρ Γιώτα Γρηγορίου, Ανώτερης Επιστήμονα στο Κέντρο Αριστείας. Στην επίτευξη αυτή συνέτειναν ο Δρ Γρηγόρης Παπαγρηγορίου, ως επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, και η δυναμική συμβολή της υποδομής στον Πυλώνα Καινοτομίας του Κέντρο Αριστείας biobank.cy.
Η παρούσα τεχνολογία έχει την ικανότητα να εισέρχεται στα συγκεκριμένα καρκινικά κύτταρα, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα ενός θεραπευτικού μορίου ή φαρμακευτικής ουσίας, αποφεύγοντας μάλιστα την λανθασμένη στόχευση φυσιολογικών κυττάρων. Συνεπώς, συμβάλλει στη μείωση των ανεπιθύμητων ενεργειών που συνήθως προκαλούν τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα. Έτσι, μια θεραπεία οδηγείται με μεγαλύτερη ακρίβεια στον στόχο της και μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική, ενώ παράλληλα περιορίζονται οι παρενέργειες που παρατηρούνται σε φαρμακευτικές αγωγές που χορηγούνται χωρίς την εμπλοκή νανοσωματιδίων.
Αξίζει να σημειωθεί πως η τεχνολογία αυτή ήδη εφαρμόζεται από την ερευνητική ομάδας ως μια δυναμική νανο-πλατφόρμα για την ανάπτυξη νέων στρατηγικών μεταφοράς θεραπευτικών μέσων σε σπάνιες νεφρικές παθήσεις.
Όπως δηλώνει σχετικά ο Δρ Κωνσταντίνος Δέλτας,Καθηγητής Ιατρικής και Μοριακής Γενετικής, Διευθυντής Κέντρου Αριστείας biobank.cy: “Βασιζόμενοι στην υποδομή αιχμής του Πυλώνα Καινοτομίας του Κέντρου Αριστείας biobank.cy, προωθούμε την ανάπτυξη μιας καινοτόμου νανο-πλατφόρμας για την εφαρμογή νέων θεραπευτικών στρατηγικών σε σπάνιες νεφροπάθειες. Ταυτόχρονα, στοχεύουμε στη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για την περαιτέρω ενίσχυση της υφιστάμενης τεχνολογίας για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων των θεραπειών του τριπλά αρνητικού καρκίνου του μαστού. Η επιλογή από το CyprusSeeds το οποίο και ευχαριστούμε, αποτελεί σημαντική εξέλιξη και απόδειξη των δυνατοτήτων της έρευνάς μας. Παράλληλα, η συνεργασία με την αφοσιωμένη ομάδα του Οργανισμού σηματοδοτεί ένα βήμα προς τα εμπρός για τη μετάφραση της επιστημονικής γνώσης σε λύσεις που προάγουν την ανθρώπινη υγεία ωφελώντας όχι μόνο την Κύπρο, αλλά και τη διεθνή κοινότητα που στο κέντρο της έχει τον άνθρωπο”.
Αντίστοιχα, η κα Μαρία Μαρκίδου-Γεωργιάδου, Managing Director της CyprusSeeds τόνισε: “Με χαρά καλωσορίζουμε ένα νέο, καινοτόμο έργο, το οποίο σηματοδοτεί την πρώτη φορά που το Cyprus Seeds στηρίζει επιστημονική ομάδα από το Κέντρο Αριστείας biobank.cy. Μαζί με τη χρηματοδότηση, η ομάδα θα έχει την ευκαιρία να λάβει καθοδήγηση από ειδικούς από τις ΗΠΑ και την Ελλάδα, να δικτυωθεί με σημαντικούς φορείς και να αποκτήσει επιχειρηματική εκπαίδευση. Στόχος μας είναι να βοηθήσουμε τους ερευνητές να μετατρέψουν τις επιστημονικές τους ανακαλύψεις σε πρακτικές εφαρμογές, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση μεγάλων προκλήσεων. Σε αυτή την περίπτωση, η έρευνα εστιάζει στην προώθηση νέων θεραπειών για τον καρκίνο του μαστού. Είμαστε περήφανοι που υποστηρίζουμε μια πρωτοποριακή έρευνα με πραγματικό αντίκτυπο!”
ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ
To Κέντρο Αριστείας biobank.cy στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και συναφών διαταραχών
Dr Nicos Makrides MD, PhD -
Σε εξέλιξη δύο ερευνητικά προγράμματα στην Κύπρο που ανοίγουν νέους δρόμους στη μελέτη της παχυσαρκίας και των επιπτώσεών της με κεντρικούς άξονες τη γενετική και τον υγιεινό τρόπο ζωής
Η 4η Μαρτίου είναι μια ευκαιρία να αναλογιστούμε τις αυξανόμενες επιπτώσεις της παχυσαρκίας στην υγεία, την ποιότητα ζωής, αλλά και τις προεκτάσεις σε συλλογικό και οικονομικό επίπεδο (π.χ. στο σύστημα υγείας μιας χώρας). Συγκεκριμένα, η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη Τύπου 2, καρδιαγγειακών νοσημάτων, μυοσκελετικών διαταραχών, καθώς και ορισμένων μορφών καρκίνου. Την ίδια στιγμή, μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα ζωής ενός ατόμου, προκαλώντας δυσκολίες στον ύπνο και στη σωματική κίνηση. Η κατανόηση αυτών των παραγόντων είναι καίριας σημασίας για την ανάπτυξη εξατομικευμένων παρεμβάσεων.
Το Κέντρο Αριστείας biobank.cy του Πανεπιστημίου Κύπρου (https://biobank.cy/), υλοποιεί αυτήν τη στιγμή δύο στοχευμένα προγράμματα που δημιουργούν νέες προοπτικές στην προσέγγιση και μελέτη του φαινομένου και των επιπτώσεων της παχυσαρκίας στον κυπριακό πληθυσμό.
Το BETTER4U μελετά την αλληλεπίδραση μεταξύ βιολογικών και συμπεριφορικών παραγόντων της παχυσαρκίας, μειώνοντας το χάσμα μεταξύ έρευνας και εξατομικευμένων παρεμβάσεων για την πρόληψή της. Χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ, το έργο στοχεύει να αναλύσει το ρόλο του πολυγονιδιακού υποβάθρου (γενετική προδιάθεση που επηρεάζεται από πολλά γονίδια) στην αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων τρόπου ζωής στη διαχείριση του βάρους.Υιοθετεί μια καινοτόμο, πολυδιάστατη προσέγγιση που λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τη γενετική προδιάθεση, αλλά και μεταβολομικούς, μικροβιοτικούς, κοινωνικο-οικονομικούς και πολιτιστικούς παράγοντες που επηρεάζουν την αύξηση του σωματικού βάρους σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Στο πλαίσιο του BETTER4U πρόκειται επίσης, να αναπτυχθούν μεθοδολογίες που βασίζονται σε μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και θα επιτρέπουν την εξατομικευμένη παρέμβαση σε πραγματικό χρόνο.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και το LifeEVA,ένα καινοτόμο ερευνητικό πρόγραμμα που εστιάζει στη σύνδεση της παχυσαρκίας με την αγγειακή υγεία και την αγγειακή γήρανση. Χρησιμοποιώντας γενετικά και κλινικά δεδομένα από το Κέντρο Αριστείας biobank.cy, το LifeEVA στοχεύει να αναλύσει πώς η γενετική προδιάθεση μπορεί να επηρεάσει την ανταπόκριση του οργανισμού σε συγκεκριμένα διατροφικά στοιχεία, όπως το αλκοόλ και το αλάτι, τα οποία σχετίζονται με την καρδιαγγειακή υγεία. Στο πλαίσιο του προγράμματος πρόκειται να αναπτυχθούν προσωποποιημένες στρατηγικές που συμβάλλουν στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων και της πρόωρης σκλήρυνσης των αρτηριών.
Η έρευνα ωστόσο δεν μένει μόνο στη θεωρία. Tόσο το BETTER4U, όσο και το LifeEVA, προτείνουν πρακτικές λύσεις για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και των επιπτώσεών της.
Το Κέντρο Αριστείας biobank.cy του Πανεπιστημίου Κύπρου βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της ερευνητικής προσπάθειας. Μέσω της συλλογής και ανάλυσης γενετικών δεδομένων στη Βιοτράπεζα επιτυγχάνεται η δημιουργία στοχευμένων παρεμβάσεων που προσαρμόζονται στις ανάγκες του κυπριακού πληθυσμού.
Όπως αναφέρει σχετικά ο Δρ Κωνσταντίνος Δέλτας, Καθηγητής Ιατρικής και Μοριακής Γενετικής, Διευθυντής biobank.cy: «Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας απαιτεί συλλογική προσπάθεια. Ερευνητικά προγράμματα όπως το Better4U και το LifeEVA προσφέρουν πολύτιμα δεδομένα και λύσεις για ένα υγιέστερο μέλλον. Η επένδυση στην έρευνα, τη γενετική και τις εξατομικευμένες παρεμβάσεις αποτελεί ένα αποφασιστικό βήμα προς μια πιο υγιή κοινωνία. Η Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας είναι μια υπενθύμιση πως η αλλαγή ξεκινά σήμερα, με τη γνώση ως το πιο ισχυρό μας εργαλείο».
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις δράσεις BETTER4U και LifeEVA, στους υπεύθυνους ερευνητές:
Δρ Γιώτα Βελούδη (+357) 22893140 │ (+357) 22892815 ¦ 7777 1838 Veloudi.panagiota@ucy.ac.cy
Δρ Αλέξης Κυριάκου (+357) 22893141 │ (+357) 22892815 ¦ 7777 1838 alexis.kyriacou@ucy.ac.cy
ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ
Επαφές Δαμιανού στις Βρυξέλλες στο πλαίσιο της προετοιμασίας για ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ
Dr Nicos Makrides MD, PhD -
Ο Υπουργός Υγείας κ. Μιχάλης Δαμιανός, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) από την Κυπριακή Δημοκρατία κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, είχε σήμερα σειρά επαφών με τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου της ΕΕ και τον Αναπληρωτή Γενικό Διευθυντή της Αρχής Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Υγειονομικής Ανάγκης της ΕΕ (DG HERA).
Αρχικά, πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου της ΕΕ, όπου συζητήθηκε η κληρονομηθείσα ατζέντα για τα θέματα της Δημόσιας Υγείας, των Φαρμάκων και των ιατροτεχνολογικών προϊόντων, καθώς και των τροφίμων, τα οποία αποτελούν αρμοδιότητα του Υπουργείου Υγείας. Ο Υπουργός Υγείας ενημερώθηκε για τον υποστηρικτικό ρόλο που θα διαδραματίσει η Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου κατά τη διάρκεια των διαφόρων συνεδρίων και συναντήσεων που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας.
Στη συνέχεια, ο Υπουργός Υγείας συναντήθηκε με τον κ. Laurent Muschel, Αναπληρωτή Γενικό Διευθυντή της DG HERA, όπου ανταλλάχθηκαν απόψεις αναφορικά με το μέλλον της DG HERA και τον ρόλο που θα της ανατεθεί με τη νέα σύσταση της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Δαμιανός επανέλαβε πως η Κύπρος υποστηρίζει τη διατήρηση της HERA ως ανεξάρτητης και διακριτής δομής, αποτρέποντας την ένταξή της σε άλλη Γενική Διεύθυνση, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα, η ευελιξία και η στοχευμένη δράση της.
ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ
ΟΚΥπΥ: Αποκατάσταση της ακοής με χειρουργικές μεθόδους: Μια νέα εποχή καινοτομίας
Dr Nicos Makrides MD, PhD -
Η ακοή είναι μια από τις πιο πολύτιμες αισθήσεις μας, επηρεάζοντας όχι μόνο την επικοινωνία, αλλά και την ποιότητα ζωής μας. Με βάση τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας περίπου 20% του πληθυσμού της Γης παρουσιάζει κάποιου βαθμού απώλεια ακοής, ενώ σε ποσοστό άνω του 5% του πληθυσμού η αντιμετώπιση της βαρηκοΐας κρίνεται απαραίτητη. Στα παιδιά, στα οποία οι επιπτώσεις της βαρηκοΐας είναι βαρύτερες, μόνιμη βαρηκοΐα εμφανίζεται σε 1-3 ανά 1000 νεογνά, ενώ στη μετέπειτα παιδική ηλικία τα ποσοστά αυτά αυξάνονται.
Τόσο η διάγνωση, όσο και η θεραπεία – αποκατάσταση της βαρηκοΐας απαιτούν εξειδικευμένη προσέγγιση από εκπαιδευμένο και έμπειρο προσωπικό. Η Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική και το Κέντρο Κοχλιακών και άλλων Ακουστικών Εμφυτευμάτων του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, προσφέρουν το πλήρες φάσμα των διαγνωστικών εξετάσεων ακοής σε παιδιά και ενήλικες. Ταυτόχρονα, προσφέρεται η δυνατότητα προηγμένης χειρουργικής αποκατάστασης της ακοής, εφαρμόζοντας σύγχρονες τεχνικές και καινοτόμες θεραπείες σε επιλεγμένες μορφές βαρηκοΐας.
Σύγχρονες χειρουργικές λύσεις για αποκατάσταση της ακοής
Πέραν από την αποκατάσταση της ακοής με ακουστικά βαρηκοΐας, ειδικές μορφές βαρηκοΐας μπορεί να αντιμετωπιστούν με εξειδικευμένες χειρουργικές επεμβάσεις. Το τμήμα μας προσφέρει το πλήρες φάσμα των επιλογών αυτών, εφαρμόζοντας τις πιο σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές, αξιοποιώντας τον υπερσύγχρονο εξοπλισμό που διαθέτουμε. Οι κύριες χειρουργικές επιλογές περιλαμβάνουν:
– Κοχλιακά εμφυτεύματα: Είναι κατάλληλα για άτομα με σοβαρή έως πλήρη νευροαισθητήρια βαρηκοΐα που δεν επωφελούνται από τα ακουστικά βαρηκοΐας. Η τεχνολογία των κοχλιακών εμφυτευμάτων επιτρέπει την απευθείας διέγερση του ακουστικού νεύρου, χαρίζοντας ξανά την ικανότητα ακοής.
– Ακουστικά βοηθήματα οστέινης αγωγής και εμφυτεύματα οστέινης αγωγής: Περιλαμβάνουν ακουστικές συσκευές οι οποίες μεταφέρουν τον ήχο στο εσωτερικό του αυτιού μέσω του οστού του κρανίου. Είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά για ασθενείς με βαρηκοΐα μικτού τύπου ή αγωγιμότητας. Μπορούν να εφαρμοστούν με προσωρινό τρόπο στο κεφάλι πίσω από το αυτί, ή ακόμα να τοποθετηθούν με χειρουργική επέμβαση για ένα μόνιμο και καλύτερο αποτέλεσμα.
– Αναβολοπλαστική – Αναβολοτομή: Είναι η επέμβαση επαναφοράς της ακοής στην πάθηση που λέγεται ωτοσκλήρυνση και η οποία προκαλεί βαρηκοΐα λόγω ακινητοποίησης ενός από τα οστάρια μετάδοσης της
ακοής, του αναβολέα. Κατά την αναβολοπλαστική ο αναβολέας αντικαθίσταται από ένα συνθετικό μόσχευμα (συνήθως πρόθεση από τιτάνιο), βελτιώνοντας σημαντικά την ακοή των ασθενών.
– Τυμπανοπλαστική – Οσταριοπλαστική: Είναι η επέμβαση που διενεργείται σε περιπτώσεις χρόνιων φλεγμονών του αυτιού, όπως είναι η χρόνια μέση ωτίτιδα και το χολοστεάτωμα. Η ανακατασκευή των κατεστραμένων από τη φλεγμονή ιστών επιτυγχάνεται χρησιμοποιώντας μοσχεύματα από το αυτί του ίδιου του ασθενούς (αυτόλογα μοσχεύματα: χόνδρος, περιχόνδριο, περιτονία), ενώ για την επανόρθωση των κατεστραμένων οσταρίων μετάδοσης του ήχου χρησιμοποιούνται επίσης συνθετικές προθέσεις (αλλοπλαστικά μοσχεύματα, π.χ. από τιτάνιο).
Η καινοτομία στη χειρουργική αποκατάσταση της ακοής
Η πρόοδος στη χειρουργική τεχνολογία και στις τεχνικές εμφύτευσης επιτρέπει πλέον ελάχιστα επεμβατικές διαδικασίες, μειώνοντας τον χρόνο ανάρρωσης και βελτιώνοντας τα αποτελέσματα για τους ασθενείς. Επιπλέον, η εξατομικευμένη προσέγγιση, που βασίζεται σε εξειδικευμένη διαγνωστική αξιολόγηση, εξασφαλίζει τη βέλτιστη επιλογή θεραπείας για κάθε ασθενή. Η εξέλιξη της χειρουργικής και της τεχνολογίας μας προσφέρει πληθώρα ακουστικών συσκευών – εμφυτευμάτων και προθέσεων, κατάλληλων για κάθε ασθενή ξεχωριστά. Η πρόοδος στον τομέα, η οποία είναι ραγδαία, θα μας επιτρέψει στο μέλλον να γίνουμε ακόμα πιο ακριβείς και αποδοτικοί στην αποκατάσταση της ακοής των ασθενών μας. Η ανάδυση των γενετικών θεραπειών στη βαρηκοΐα ανοίγει νέα πεδία δυνατοτήτων και ενδέχεται, μελλοντικά, να αλλάξει ριζικά τον τρόπο αντιμετώπισης της απώλειας ακοής που οφείλεται σε γενετικά αίτια.
Ένα μέλλον με περισσότερες ευκαιρίες για ακοή
Στο Κέντρο μας, δεσμευόμαστε να προσφέρουμε στους ασθενείς τις πιο σύγχρονες και αποδεδειγμένα αποτελεσματικές λύσεις για την αποκατάσταση της ακοής. Με κάθε νέα καινοτομία, φέρνουμε την ελπίδα σε άτομα που αντιμετωπίζουν την απώλεια ακοής, βοηθώντας τους να ξαναβρούν τη χαρά της επικοινωνίας και της συμμετοχής στην κοινωνική ζωή.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ακοής (3 Μαρτίου), καλούμε το κοινό να ενημερωθεί για τις επιλογές αποκατάστασης της ακοής και να αναζητήσει έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία. Η ακοή είναι ανεκτίμητη – και η σύγχρονη ιατρική μας επιτρέπει να τη διατηρούμε ή να την αποκαθιστούμε με επιτυχία!
Δρ. Ανδρέας Αναγιωτός
Βοηθός Διευθυντής Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής
Υπεύθυνος – Συντονιστής Κέντρου Κοχλιακών και άλλων Ακουστικών Εμφυτευμάτων
Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας – ΟΚΥΠΥ
Ο νέος Χάρτης Κλινικών Δοκιμών που διεξάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποσκοπεί στην αύξηση της πρόσβασης στην κλινική έρευνα στην Ευρώπη και είναι πλέον σε λειτουργία, προσβάσιμος μέσω της δημόσιας δικτυακής πλατφόρμα CTIS (Συστήματος Πληροφοριών για τις Κλινικές Δοκιμές) https://euclinicaltrials.eu/search-for-clinical-trials/trial-map/?lang=en.
Ο Χάρτης έχει ως στόχο να βοηθήσει επαγγελματίες της υγείας και ασθενείς να εντοπίζουν τις κλινικές δοκιμές που τους ενδιαφέρουν στην Ευρώπη και έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει εύκολη πρόσβαση σε περιεκτική πληροφορία σε πραγματικό χρόνο.
Οι χρήστες μπορούν να αναζητούν τις εν εξελίξει δοκιμές ανά γεωγραφική περιοχή και ιατρική πάθηση.
Η αναζήτηση υποστηρίζει ερωτήματα που τίθενται σε απλή γλώσσα και δίνει πληροφορίες που περιέχουν τα στοιχεία επικοινωνίας των ερευνητών, επιτρέποντας στους ενδιαφερόμενους να διερευνήσουν απευθείας τη δυνατότητα εγγραφής σε συγκεκριμένη δοκιμή.
Η πρώτη έκδοση του χάρτη παρέχεται στα αγγλικά, ενώ σε μελλοντικές εκδόσεις θα προστεθούν επιπλέον γλώσσες της ΕΕ.
Η λειτουργία του χάρτη θα παρουσιαστεί σε δημόσιο διαδικτυακό σεμινάριο που οργανώνεται από τον ΕΜΑ στις 7 Μαρτίου 2025, όπου θα γίνει επίδειξη του τρόπου χρήσης όλων των χαρακτηριστικών με δυνατότητα υποβολής ερωτημάτων από το κοινό.
Πληροφορίες: https://www.ema.europa.eu/en/events/finding-clinical-trials-act-eu-trial-map#:~:text=Live%20broadcast-,Event%20summary,with%20the%20CTIS%20public%20portal.
ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ
Το ένα τρίτο των παιδιών παγκοσμίως προβλέπεται να είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα το 2050
Dr Nicos Makrides MD, PhD -
Έρευνα του The Lancet σε 204 χώρες- και στην Ελλάδα
Τα ποσοστά των υπέρβαρων ή παχύσαρκων παιδιών παγκοσμίως αναμένεται να εκτοξευθούν στα ύψη, με το ένα στα τρία παιδιά και νέους ηλικίας 5-24 ετών να προβλέπεται ότι θα είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα ως το 2050, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet». Τα ποσοστά προβλέπεται να είναι δραματικά και στην Ελλάδα.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το ένα τρίτο των παιδιών και των εφήβων σε όλο τον κόσμο υπολογίζεται ότι θα είναι υπέρβαρα (385 εκατομμύρια) ή παχύσαρκα (360 εκατομμύρια) μέσα στα επόμενα 25 χρόνια. Η πρόβλεψη ισοδυναμεί με 356 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας 5-14 ετών και 390 εκατομμύρια νέους ηλικίας 15-24 ετών.
Το 2021, 493 εκατομμύρια παιδιά και έφηβοι ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, αριθμός που σημείωσε τεράστια αύξηση σε σχέση με το 1990 (198 εκατομμύρια). Το παγκόσμιο ποσοστό παχυσαρκίας για τα άτομα ηλικίας 5-24 ετών τριπλασιάστηκε από το 1990 ως το 2021. Το 2050, το ένα τρίτο όλων των παιδιών και εφήβων με παχυσαρκία αναμένεται να ζει σε μόλις δύο περιοχές: τη βόρεια Αφρική και Μέση Ανατολή και την Λατινική Αμερική και Καραϊβική. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι Νήσοι Κουκ, το Ναούρου και η Τόνγκα προβλέπεται να έχουν το υψηλότερο ποσοστό παιδιών και εφήβων με παχυσαρκία, ενώ η Κίνα, η Αίγυπτος, η Ινδία και οι ΗΠΑ θα έχουν τον μεγαλύτερο αριθμό παιδιών και εφήβων με παχυσαρκία ως το 2050.
Στην Ελλάδα προβλέπεται ότι το 2050 το 51% των αγοριών και το 43% των κοριτσιών ηλικίας 5-14 ετών θα είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα. Στους έφηβους και νέους 15-24 ετών εκτιμάται ότι το ποσοστό εμφάνισης παχύσαρκων ή υπέρβαρων αγοριών στην Ελλάδα θα διαμορφωθεί στο 56%, ενώ στα κορίτσια στο 43%.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι επείγουσα δράση τώρα θα μπορούσε να αναστρέψει τις προβλέψεις. Μεταξύ άλλων ζητούν από τις κυβερνήσεις ρυθμιστικές παρεμβάσεις, όπως η φορολόγηση ζαχαρούχων ποτών, η απαγόρευση της διαφήμισης ανθυγιεινών τροφίμων που απευθύνονται σε παιδιά και νέους και η χρηματοδότηση υγιεινών γευμάτων στα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
60% των ενηλίκων υπέρβαροι ή παχύσαρκοι το 2050
Επιπλέον, σε δεύτερη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο ίδιο περιοδικό εκτιμάται ότι περίπου το 60% των ενηλίκων παγκοσμίως, περίπου 3,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι, αναμένεται να είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι ως το 2050.
Το 2021 υπολογίζεται ότι 2,11 δισεκατομμύρια ενήλικες ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, ενώ το 1990 ο αντίστοιχος αριθμός ανερχόταν σε 731 εκατομμύρια. Πάνω από τους μισούς υπέρβαρους ή παχύσαρκους ενήλικες το 2021 ζούσαν σε μόλις οκτώ χώρες: Κίνα, Ινδία, ΗΠΑ, Βραζιλία, Ρωσία, Μεξικό, Ινδονησία και Αίγυπτο. Μεταξύ των χωρών υψηλού εισοδήματος, οι ΗΠΑ κατείχαν τα υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας με περίπου 42% των ανδρών και 46% των γυναικών να είναι παχύσαρκοι το 2021. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις υπέρβαρων και παχύσαρκων ενηλίκων το 2050 προβλέπονται στην Ασία και την υποσαχάρια Αφρική, κυρίως λόγω της αύξησης του πληθυσμού. Ωστόσο, ο μεγαλύτερος αριθμός υπέρβαρων και παχύσαρκων ενηλίκων το 2050 αναμένεται στην Κίνα, την Ινδία και τις ΗΠΑ. Η χώρα με τον τέταρτο μεγαλύτερο πληθυσμό υπέρβαρων ή παχύσαρκων ενηλίκων προβλέπεται ότι θα είναι η Νιγηρία, της οποίας ο αριθμός υπέρβαρων και παχύσαρκων αναμένεται να εκτοξευθεί από 36,6 εκατομμύρια το 2021 σε 141 εκατομμύρια το 2050.
Το ένα τέταρτο των παχύσαρκων ενηλίκων το 2050 προβλέπεται να είναι ηλικίας 65 ετών και άνω γεγονός που αναμένεται να επηρεάσει τα υγειονομικά συστήματα των χωρών. Ωστόσο, οι συγγραφείς σημειώνουν ότι οι πιο πρόσφατες γενιές παίρνουν βάρος ταχύτερα από τις προηγούμενες και η παχυσαρκία εμφανίζεται νωρίτερα, αυξάνοντας τον κίνδυνο επιπλοκών, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η υψηλή αρτηριακή πίεση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και οι πολλαπλοί καρκίνοι. Για παράδειγμα, στις χώρες υψηλού εισοδήματος περίπου το 7% των ανδρών που γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1960 ζούσαν με παχυσαρκία στην ηλικία των 25 ετών, αλλά το ποσοστό αυτό είναι περίπου 16% για τους άνδρες που γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1990 και προβλέπεται να φτάσει στο 25% για τους άνδρες που γεννήθηκαν το 2015.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την έρευνα, το 2021 το ποσοστό των ανδρών 25 ετών και άνω που ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι διαμορφώθηκε στο 74% και το 2050 προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 82%. Στις γυναίκες τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 62% για το 2021 και 74% για το 2050.
Σημειώνεται ότι για τους ενήλικες ως υπέρβαρο ορίζεται ο δείκτης μάζας σώματος 25-30 kg/m² και ως παχυσαρκία ο δείκτης μάζας σώματος από 30 kg/m² και άνω. Για τα άτομα κάτω των 18 ετών οι ορισμοί βασίστηκαν στα κριτήρια της Διεθνούς Ομάδας Εργασίας για την Παχυσαρκία.
Σύνδεσμοι για τις επιστημονικές δημοσιεύσεις:
https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(25)00397-6/fulltext
https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(25)00355-1/fulltext
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ
ΤΟΥ ΙΩΣΗΦ ΙΩΑΝΝΟΥ*
Ονομάζομαι Ιωσήφ Ιωάννου, είμαι 37 χρονών και ζω με την πάθηση Νωτιαία Μυϊκή Ατροφία με υπεροχή στα κάτω άκρα (SMA-LED), μία σπάνια γενετική νευροπάθεια που επηρεάζει τη λειτουργία των κινητικών νευρώνων, οι οποίοι ελέγχουν τους μύες. Από το 1990 παρακολουθούμαι στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, όπου έχω λάβει συνεχιζόμενη υποστήριξη και θεραπεία.
Η SMA είναι μία ασθένεια που εκδηλώνεται λόγω της έλλειψης μίας πρωτεΐνης (SMN) που είναι χρήσιμη για τη λειτουργία των νευρώνων. Αν και η διάγνωση ήρθε νωρίς, η δική μου πορεία ήταν γεμάτη προκλήσεις, τις οποίες αντιμετώπισα με θάρρος και την υποστήριξη της οικογένειάς μου. Από μικρός αντιμετώπισα δυσκολίες στη βάδιση, χρειάζομαι υποστήριξη για να περπατώ μεγάλες αποστάσεις και από την ηλικία των 16 ετών χρησιμοποιώ νάρθηκες για καλύτερη ισορροπία, χάρη σε μία επέμβαση που έκανα στο εξωτερικό.
Μετά την αποφοίτησή μου από το σχολείο, συνέχισα σπουδές στον τομέα του Computer Engineering και το 2016 ξεκίνησα τη δική μου επιχείρηση στην επιδιόρθωση ηλεκτρονικών υπολογιστών και άλλων τεχνολογικών συσκευών. Παρά τις δυσκολίες, ο πατέρας μου με δίδαξε να βλέπω κάθε αποτυχία ως ευκαιρία για να ξανασηκωθώ και να συνεχίσω να προχωράω μπροστά. Το 2013 γνώρισα τη γυναίκα μου, με την οποία παντρευτήκαμε το 2018.
Το 2015 μέσω ενός DNA Test, μπόρεσα να λάβω την ακριβή διάγνωση της πάθησής μου, κάτι που με ώθησε να εμβαθύνω στις γνώσεις μου και να ενημερώσω και άλλους ασθενείς με την ίδια πάθηση.
Πρόσφατα, ξεκίνησα να αθλούμαι σε ομάδα καλαθοσφαίρισης με τροχοκάθισμα (Κεραυνός Στροβόλου Rollers), μια δραστηριότητα που απολαμβάνω ιδιαίτερα. Το άθλημα αυτό μου προσφέρει όχι μόνο φυσική άσκηση αλλά και την ευκαιρία να συνεργάζομαι με την ομάδα μου, να βελτιώνομαι συνεχώς και να βιώνω τη χαρά του ανταγωνισμού σε ένα δυναμικό και υποστηρικτικό περιβάλλον.
Η συμμετοχή μου στον Σύνδεσμο Μυοπαθών Κύπρου (ΣΜΚ) ξεκίνησε από την παιδική μου ηλικία ως μέλος και από το 2010 συμμετέχω εθελοντικά στο Διοικητικού Συμβούλιο, όπου εδώ και 2 χρόνια κατέχω τη θέση του Αντιπροέδρου. Μέσω του Συνδέσμου, έχω την ευκαιρία να συμβάλω στην καλύτερη ενημέρωση και στήριξη των ατόμων με μυοπάθειες στην Κύπρο. Ως Σύνδεσμος Μυοπαθών, είμαστε μέλος του Οργανισμού SMA Europe, γεγονός που μας επιτρέπει να έχουμε συνεχή παρακολούθηση και ενημέρωση για τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από τη θεραπεία και τις έρευνες για τη συγκεκριμένη πάθηση.
Ο Σύνδεσμος Μυοπαθών Κύπρου συνεργάζεται στενά με το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, στο κτήριο του οποίου και συστεγάζεται, που συνδυάζει την έρευνα και τις ιατρικές υπηρεσίες, δημιουργώντας ένα κορυφαίο ερευνητικό και ιατρικό κέντρο στον τόπο μας. Αξιοποιούμεαι τις υπηρεσίες του Ινστιτούτου για να εξασφαλίσουμε την καλύτερη δυνατή ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για τα μέλη μας στην Κύπρο. Κάθε χρόνο, μαζί με το Ινστιτούτο, διοργανώνουμε εκδηλώσεις στο πλαίσιο του TELETHON, ενός διεθνούς φιλανθρωπικού θεσμού που αποσκοπεί στη συγκέντρωση πόρων και την ευαισθητοποίηση για τις ανάγκες των ατόμων με μυοπάθειες.
Μέσω της εμπλοκής μου στον Σύνδεσμο Μυοπαθών, στηρίζω τις προσπάθειες του Συνδέσμου για την εξασφάλιση ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, κάλυψης των πολλαπλών αναγκών και άλλων μορφών υποστήριξης προς τα μέλη του. Το όνειρο και ο βασικός μου στόχος, είναι να ζούμε σε μια Κύπρο που θα είναι προσβάσιμη για όλους, με εν συναίσθηση και υποστήριξη προς τα άτομα με σπάνιες παθήσεις και αναπηρίες. Ένας προσωπικός στόχος μου είναι να καταφέρουμε να εφαρμόσουμε τον νεογνικό έλεγχο για τη SMA στην Κύπρο, έτσι ώστε να μπορέσουν περισσότερα παιδιά να διαγνωστούν έγκαιρα και να λάβουν τις θεραπείες που χρειάζονται, για να αποφύγουν την επιδείνωση και την εξελικτική μορφή της πάθησης.
Στον κόσμο των επιστημών, το διδακτορικό πρόγραμμα δεν αποτελεί απλώς μια ακαδημαϊκή πρόκληση, αλλά μια προσωπική αποστολή που σχηματίζει τον επιστήμονα του αύριο. Στο Ινστιτούτο Νευρολογίας & Γενετικής Κύπρου, η διδακτορική εκπαίδευση αποτελεί μια εμπειρία που συνδυάζει την έρευνα, την καινοτομία και την εκπαίδευση με στόχο την ανάπτυξη πρωτοπόρων ερευνητών.
Οι διδακτορικοί φοιτητές μας προέρχονται από διάφορα επιστημονικά πεδία και βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια της διδακτορικής τους πορείας. Σε κάθε εργαστήριο του ΙΝΓΚ μπορεί κανείς να συναντήσει παθιασμένους νέους ερευνητές, που κύριο μέλημά τους είναι η ανάπτυξη πρωτοπόρας έρευνας, τα αποτελέσματα της οποίας στόχο έχουν να προσφέρουν ένα καλύτερο αύριο για τους ασθενείς και την κοινωνία. Μέσα από συνομιλίες μαζί τους, γίνεται αντιληπτό ότι η διαδρομή αυτή είναι πλούσια σε προκλήσεις αλλά και σε ανεκτίμητες ανταμοιβές. Κάθε στάδιο της διδακτορικής τους πορείας αποτελεί μια εμπειρία ενδυνάμωσης, αφοσίωσης και αυτογνωσίας. Ο δρόμος προς την αριστεία δεν είναι πάντοτε ομαλός και απαιτεί αφοσίωση και επιμονή. Η ικανοποίηση ωστόσο που αποκομίζουν από την ανακάλυψη και τη συνεισφορά στη γνώση καθιστά τη διαδρομή αυτή μοναδική.
Διαδικασία Αιτήσεων και Προγράμματα
Τα μεταπτυχιακά προγράμματα του ΙΝΓΚ σε επίπεδο MSc και PhD, επικεντρώνονται στους τομείς εξειδίκευσης του Ινστιτούτου. Τα διδακτορικά προγράμματα συνδυάζουν μαθήματα κατά τον πρώτο χρόνο σπουδών με την ερευνητική διατριβή που εκπονείται καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος και η διάρκεια είναι 4 χρόνια, πλήρης φοίτηση. Η γλώσσα διδασκαλίας είναι η Αγγλική. Όλα τα προγράμματα είναι πλήρως πιστοποιημένα από την Κυπριακή Δημοκρατία, την Ελλάδα και άλλους Διεθνείς Φορείς.
Τα προγράμματα του ΙΝΓΚ απευθύνονται σε απόφοιτους ιατρικής, βιολογίας, γενετικής, νευροεπιστήμης, βιοϊατρικής, χημείας και άλλων συναφών κλάδων. Αν είσαι ένας απ’ αυτούς υπέβαλε την αίτησή σου για εισδοχή και μπες στη δυνατή οικογένεια του ΙΝΓΚ.
Συγκεκριμένα, προσφέρονται διδακτορικές μελέτες στα εξής προγράμματα: Μοριακής Ιατρικής, Ιατρικής Γενετικής και Νευροεπιστήμης.
Για το ακαδημαϊκό έτος 2025-26 με έναρξη τον Σεπτέμβριο του 2025, το ΙΝΓΚ δέχεται αιτήσεις για 5 διδακτορικούς φοιτητές οι οποίοι θα αναλάβουν από μία μελέτη. Τα θέματα των μελετών καθώς και τα Τμήματα στα οποία θα ενταχθούν οι φοιτητές για την ολοκλήρωση της μελέτης είναι τα ακόλουθα:
Τμήμα Μοριακής Γενετικής Θαλασσαιμίας
Integrating Artificial Intelligence and FAIR Data Pipelines for Biomedical Data Standardization
Τμήμα Βιοχημικής Γενετικής
Small-molecule drugs for the treatment of glycogen storage disorders
Τμήμα Μοριακής Ιολογίας
Exploring the Role of TDP-43 in Viral-Induced Neuroinflammation and Neurodegeneration
Τμήμα Νευροπαθολογίας
The use of disease and patient-specific induced pluripotent stem cells for modelling in neurogenetics with a particular focus on neuromuscular disorders
Τμήμα Νευροφυσιολογίας
Imaging genetics in epilepsy
Βρείτε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την κάθε μελέτη εδώ
Υποβολή Αιτήσεων για το Ακαδημαϊκό Έτος 2025-2026: Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας του ΙΝΓΚ: cing.ac.cy/education
Στοιχεία Επικοινωνίας Γραφείου Εκπαίδευσης του ΙΝΓΚ για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα προγράμματα, τις υποτροφίες ή για ραντεβού προσωπικής ενημέρωσης:
Τηλέφωνο: +357 22 392840/841/844
Email: education@cing.ac.cy
Ιστοσελίδα: cing.ac.cy/education
Η ΟΣΑΚ ζητά απαντήσεις για την πρόθεση του ΟΑΥ να συνάψει συμβόλαιο με τη Χριστίνα Γιαννάκη
Δημόσια τοποθετείται η Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου για την πρόθεση του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας να αγοράσει υπηρεσίες από τη γενική διευθύντρια του Υπουργείου Υγείας Χριστίνα Γιαννάκη και την επικεφαλής του Τμήμας Επιδοτούμενων Ασθενών Αναστασία Χριστοδουλίδου μετά την αφυπηρέτηση τους, προκειμένου να λειτουργήσει το πρόγραμμα αποστολής ασθενών στο εξωτερικό.
«Δεν είναι θέμα προσώπου ή προσώπων. Εκείνο που μας ενοχλεί είναι το γεγονός ότι ενώ γνωρίζαμε ότι κάποια πράγματα είχαν γίνει τον τελευταίο ενάμισι χρόνο, τώρα από τον ΟΑΥ μας το παρουσιάζουν ότι δεν έγινε τίποτα και ότι αν δεν πάει η κ. Γιαννάκη στον ΟΑΥ θα κινδυνεύσουν ασθενείς. Και ζητούν με λίγα λόγια ακόμα δύο χρόνια», ανέφερε στο Ygeia-News ο πρόεδρος της ΟΣΑΚ Χαράλαμπος Παπαδόπουλος.
Ο Μίλτος Μιλτιάδους, εκπρόσωπος της ΟΣΑΚ στο διοικητικό συμβούλιο του ΟΑΥ, είπε ο κ. Παπαδόπουλος, «όταν εκτός ατζέντας τέθηκε προς έγκριση την περασμένη εβδομάδα η σχετική πρόταση, αντέδρασε πολύ έντονα με αποτέλεσμα να μην προχωρήσει το συμβούλιο σε έγκριση».
«Για ενάμισι χρόνο τι έκαναν στον ΟΑΥ; Γνωρίζουμε ότι κάποιες διαδικασίες, όπως οι Κανονισμοί, έχουν γίνει. Τώρα υποστηρίζουν πως δεν έκαναν τίποτα. Αυτό μας ξενίζει. Αν μη κακό γίνει κάτι δηλαδή, διότι και η Χριστίνα Γιαννάκη άνθρωπος όπως όλοι μας είναι, αυτό το Κράτος θα μείνει ξεκρέμαστο; Ολόκληρη χώρα δεν μπορεί να λειτουργήσει ένα πρόγραμμα και μόνο ένα άτομο μπορεί;» διερωτήθηκε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου Χαράλαμπος Παπαδόπουλος.
Η ΟΣΑΚ, είπε ο κ.Παπαδόπουλος «εισηγείται όπως ο ΟΑΥ πάρει υπό τη διοίκηση του όλους τους εργαζόμενους στο Τμήμα Επιδοτούμενων Ασθενών του υπουργείου Υγείας. Είναι γύρω στα 10-15 άτομα συν την επικεφαλής του Τμήματος. Μέχρι την αφυπηρέτηση της κ. Χριστοδουλίδου έχουν έξι μήνες στη διάθεση τους. Είναι άνθρωποι που κάνουν αυτή τη δουλειά εδώ και πολλά χρόνια και αν δεν ξέρουν τον τρόπο που γίνεται η δουλειά μάλλον το πρόβλημα μας ως Κράτος είναι ακόμα πιο μεγάλο και πρέπει να αποδοθούν ευθύνες».
«Όλο αυτό που έγινε τον τελευταίο ενάμισι χρόνο και αποκαλύπτεται τώρα δεν μας βρίσκει καθόλου σύμφωνουςΓιατί φθάσαμε στο σημείο που είμαστε τώρα;»





